km:tipitaka:sut:an:08:sut.an.08.v05

ឧបោសថវគ្គ ទី៥

សង្ខេប

(បន្ថែមការពិពណ៌នាអំពីសូត្រនៅទីនេះ)

an 08.v05 បាលី cs-km: sut.an.08.v05 អដ្ឋកថា: sut.an.08.v05_att PTS: ?

ឧបោសថវគ្គ ទី៥

?

បកប្រែពីភាសាបាលីដោយ

ព្រះសង្ឃនៅប្រទេសកម្ពុជា ប្រតិចារិកពី sangham.net ជាសេចក្តីព្រាងច្បាប់ការបោះពុម្ពផ្សាយ

ការបកប្រែជំនួស: មិនទាន់មាននៅឡើយទេ

អានដោយ (គ្មានការថតសំលេង៖ ចង់ចែករំលែកមួយទេ?)

(៥. ឧបោសថវគ្គោ)

សង្ខិត្តូបោសថសូត្រ ទី១

(១. សង្ខិត្តូបោសថសុត្តំ)

[៤១] ខ្ញុំបានស្តាប់មកយ៉ាងនេះ។ សម័យមួយ ព្រះមានព្រះភាគ ​ទ្រង់គង់​នៅក្នុង​វត្តជេតពន របស់អនាថបិណ្ឌិកសេដ្ឋី ទៀបក្រុង​សាវត្ថី។ ក្នុងទីនោះឯង ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់​ហៅពួកភិក្ខុថា ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ។ ភិក្ខុទាំងនោះ ទទួល​ស្តាប់​ព្រះពុទ្ធដីកា​ព្រះមានព្រះភាគ​ថា ព្រះករុណា ព្រះអង្គ។ ព្រះមានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់​ដូច្នេះថា ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ឧបោសថ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ប្រការ ដែលបុគ្គល​ចាំរក្សា​ហើយ រមែង​មានផល​ច្រើន មានអានិសង្ស​ច្រើន មានសេចក្តី​រុងរឿងច្រើន មានសេចក្តី​ផ្សាយទៅ​ច្រើន។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ចុះ​ឧបោសថ ប្រកបដោយអង្គ ៨ ប្រការ ដែល​បុគ្គល​ចាំរក្សាហើយ រមែងមាន​ផលច្រើន មាន​អានិសង្សច្រើន មានសេចក្តី​រុងរឿងច្រើន មាន​សេចក្តី​ផ្សាយទៅច្រើន តើដោយ​ប្រការ​ដូចម្តេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ អរិយសាវក ក្នុង​សាសនា​នេះ ពិចារណាថា ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ លះបង់​បាណាតិបាត វៀរចាក​បាណាតិបាត មាន​អាជ្ញា​ដាក់ចុះហើយ មានគ្រឿង​សស្រ្តា​ដាក់ចុះហើយ ជាអ្នក​មាន​សេចក្តី​ខ្មាសបាប មានសេចក្តី​អាណិត មានសេចក្តី​អនុគ្រោះ ដោយ​ប្រយោជន៍​ដល់​សព្វសត្វ ដរាបអស់​ជីវិត ក្នុង​ថ្ងៃនេះ ចំណែកខ្លួន​អញ លះបង់​នូវបាណាតិបាត វៀរចាក​បាណាតិបាត មានអាជ្ញា​ដាក់ចុះហើយ មានគ្រឿង​សស្រ្តា​ដាក់ចុះហើយ មានសេចក្តី​ខ្មាសបាប មាន​សេចក្តី​អាណិត មានសេចក្តី​អនុគ្រោះ ដោយ​ប្រយោជន៍​ដល់សព្វសត្វ អស់យប់​នេះ និង​​ថ្ងៃនេះដែរ យកតម្រាប់​ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយផង ខ្លួនអញ​នឹងចាំរក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយអង្គនេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ទី១ នេះឯង។បេ។ ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ លះបង់​អទិន្នាទាន វៀរចាក​អទិន្នាទាន កាន់យក​តែវត្ថុ​ដែលគេឲ្យ ប្រាថ្នាចំពោះ​វត្ថុដែលគេឲ្យ មានខ្លួន​ដ៏ស្អាត មិនមែន​ជាអ្នកលួច​ ដរាបអស់ជីវិត ក្នុង​ថ្ងៃនេះ ចំណែកខ្លួនអញ លះបង់​អទិន្នាទាន វៀរចាក​អទិន្នាទាន កាន់យក​តែវត្ថុ​ដែលគេ​ឲ្យ ប្រាថ្នាចំពោះ​តែវត្ថុដែល​គេឲ្យ មានខ្លួន​ដ៏ស្អាត មិនមែន​ជាអ្នកលួច អស់យប់នេះ និង​ថ្ងៃ​នេះដែរ យកតម្រាប់ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយផង ខ្លួនអញ​ចាំរក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយ​អង្គនេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកបដោយអង្គ ទី២ នេះឯង។បេ។ ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ លះបង់​អព្រហ្មចរិយៈ ជាអ្នកមាន​ព្រហ្មចារ្យ ប្រព្រឹត្តឆ្ងាយ វៀរចាក​មេថុន ដែល​ជាធម៌​របស់​អ្នកស្រុក ដរាប​អស់ជីវិត ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែក​ខ្លួនអញ លះបង់​អព្រហ្មចរិយៈ ជាអ្នក​មាន​ព្រហ្មចារ្យ ប្រព្រឹត្តឆ្ងាយ វៀរចាក​មេថុន ដែលជាធម៌​របស់អ្នកស្រុក អស់យប់​នេះ និង​​ថ្ងៃនេះដែរ យកតម្រាប់ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយផង ខ្លួនអញ​នឹងចាំរក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយ​អង្គនេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ទី៣ នេះឯង។បេ។ ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ លះបង់​មុសាវាទ វៀរចាក​មុសាវាទ អ្នកពោលពាក្យពិត ទ្រទ្រង់​ពាក្យពិត ពោលពាក្យ​ខ្ជាប់ខ្ជួន គួរឲ្យគេជឿបាន មិនបាន​ពោលពាក្យ​បង្កាច់លោក ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែក​ខ្លួនអញ លះបង់​មុសាវាទ វៀរចាក​មុសាវាទ ជាអ្នកពោល​ពាក្យពិត ទ្រទ្រង់​ពាក្យពិត ពោលពាក្យខ្ជាប់ខ្ជួន គួរឲ្យ​គេជឿបាន មិនបាន​ពោលពាក្យ​បង្កាច់លោក អស់​យប់នេះ និង​ថ្ងៃនេះដែរ យកតម្រាប់ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយផង ខ្លួនអញ​នឹងចាំរក្សា ឧបោសថ​ផង ដោយអង្គ​នេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកបដោយអង្គ ទី៤ នេះឯង។បេ។ ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ លះបង់ហេតុ​ជាទីតាំង​នៃសេចក្តី​ប្រមាទ គឺផឹក​គ្រឿង​ស្រវឹង គឺ​សុរា និង​មេរ័យ វៀរចាកហេតុ​ជាទីតាំង​នៃសេចក្តី​ប្រមាទ គឺផឹកគ្រឿង​ស្រវឹង គឺសុរា និង​មេរ័យ ដរាប​អស់ជីវិត ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែកខ្លួនអញ លះបង់ហេតុ​ជាទីតាំង​នៃសេចក្តី​ប្រមាទ គឺ​ផឹក​គ្រឿងស្រវឹង គឺសុរា និង​មេរ័យ វៀរចាកហេតុ​ជាទីតាំង​នៃសេចក្តី​ប្រមាទ គឺផឹក​គ្រឿង​ស្រវឹង គឺសុរា និង​មេរ័យ អស់យប់នេះ និង​ថ្ងៃនេះដែរ យកតម្រាប់​ព្រះអរហន្ត​ទាំង​ឡាយផង ខ្លួនអញ​នឹង​ចាំរក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយអង្គ​នេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ​ ទី៥នេះឯង។បេ។ ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ បរិភោគ​បាយតែម្តង វៀរបរិភោគ​ក្នុង​វេលាយប់ វៀរចាក​ភោជន​ក្នុង​វេលាវិកាល ដរាប​អស់ជីវិត ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែក​ខ្លួនអញ បរិភោគ​បាយតែម្តង វៀរបរិភោគ​ក្នុងវេលាយប់ វៀរចាក​ភោជន​ក្នុង​វេលាវិកាល អស់យប់នេះ និង​ថ្ងៃនេះ​ដែរ យកតម្រាប់​ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ​ផង ខ្លួនអញ​នឹង​ចាំរក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយអង្គ​នេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកបដោយអង្គ ទី៦ នេះឯង។បេ។ ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ លះបង់​ការរាំ ច្រៀង ប្រគំ មើលល្បែង ដែលជាសត្រូវ​ដល់​កុសលធម៌ និង​ការទ្រទ្រង់ ប្រដាប់​តាក់តែង ស្អិតស្អាង​រាងកាយ ដោយផ្កា​កម្រង គ្រឿង​ក្រអូប គ្រឿងលាប​ផ្សេង ៗ វៀរចាក​ការរាំ ច្រៀង ប្រគំ មើលល្បែង ដែលជា​សត្រូវ​ដល់​កុសលធម៌ និង​​ការទ្រទ្រង់ ប្រដាប់​តាក់តែង ស្អិតស្អាង​រាងកាយ ដោយ​ផ្កាកម្រង គ្រឿង​ក្រអូប គ្រឿងលាប​ផ្សេង ៗ ដរាប​អស់ជីវិត ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែក​ខ្លួនអញ លះបង់​ការរាំ ច្រៀង ប្រគំ មើលនូវ​ល្បែង ដែលជា​សត្រូវ​​ដល់កុសលធម៌ និង​​ការទ្រទ្រង់ ប្រដាប់​តាក់តែង ស្អិតស្អាង​រាងកាយ ដោយផ្កាកម្រង គ្រឿង​ក្រអូប គ្រឿងលាប​ផ្សេង ៗ វៀរចាក​ការរាំ ច្រៀង ប្រគំ មើលនូវល្បែង ដែលជា​សត្រូវ​ដល់​កុសលធម៌ និង​​ការទ្រទ្រង់ ប្រដាប់​តាក់តែង ស្អិតស្អាង​រាងកាយ ដោយ​ផ្កាកម្រង គ្រឿង​ក្រអូប គ្រឿង​លាបផ្សេង ៗ អស់​យប់នេះ និង​​ថ្ងៃនេះដែរ យកតម្រាប់​ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ​ផង ខ្លួនអញ​នឹង​ចាំរក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយអង្គ​នេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ទី៧ នេះឯង។បេ។ ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ លះបង់​សេនាសនៈ ដ៏ខ្ពស់ហួសប្រមាណ និង​​សេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ វៀរចាក​​សេនាសនៈ​​ដ៏ខ្ពស់​​ហួសប្រមាណ និង​សេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ សម្រេច​នូវ​ទីដេក​ដ៏ទាប​លើគ្រែក្តី លើកម្រាល ដែលគេធ្វើ​ដោយ​ស្មៅក្តី ដរាប​អស់ជីវិត ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែក​ខ្លួនអញ លះបង់​សេនាសនៈ​ដ៏ខ្ពស់​ហួសប្រមាណ និង​​សេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ វៀរ​ចាក​សេនាសនៈ​​ដ៏ខ្ពស់​ហួសប្រមាណ និង​​សេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ សម្រេចនូវ​ទីដេក​ដ៏ទាប​លើគ្រែ​ក្តី លើកម្រាល​ដែលគេធ្វើ​ដោយ​ស្មៅក្តី អស់យប់នេះ និង​​ថ្ងៃនេះដែរ យក​តម្រាប់​ព្រះអរហន្ត​​ទាំងឡាយផង ខ្លួនអញ នឹងចាំរក្សា​ឧបោសថផង ដោយ​អង្គនេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកបដោយអង្គ ទី៨ នេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ឧបោសថ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ដែលបុគ្គល​ចាំរក្សា​យ៉ាងនេះឯង រមែង​មានផល​ច្រើន មានអានិសង្ស​ច្រើន មាន​សេចក្តី​រុង​រឿង​ច្រើន មានសេចក្តី​ផ្សាយច្រើន។

វិត្ថតូបោសថសូត្រ ទី២

(២. វិត្ថតូបោសថសុត្តំ)

[៤២] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឧបោសថ​ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ប្រការ ដែលបុគ្គលចាំ​រក្សា​ហើយ រមែងមាន​ផលច្រើន មានអានិសង្សច្រើន មានសេចក្តី​រុងរឿង​ច្រើន មាន​សេចក្តី​ផ្សាយទៅច្រើន។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ឧបោសថ​ប្រកបដោយអង្គ ៨ ប្រការ ដែលបុគ្គល​ចាំរក្សាហើយ រមែងមាន​ផលច្រើន មានអានិសង្សច្រើន មានសេចក្តី​​រុងរឿង​ច្រើន មានសេចក្តី​ផ្សាយទៅច្រើន តើដោយ​ប្រការ​ដូចម្តេច។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អរិយសាវក ក្នុងសាសនានេះ ពិចារណាថា ព្រះអរហន្តទាំងឡាយ លះបង់​បាណាតិបាត មាន​អាជ្ញាដាក់ចុះហើយ មានគ្រឿងសស្រ្តា​ដាក់ចុះហើយ មានសេចក្តី​ខ្មាសបាប មាន​សេចក្តីអាណិត មានសេចក្តី​អនុគ្រោះ ដោយប្រយោជន៍​ដល់សព្វសត្វ ដរាប​អស់ជីវិត​ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែក​ខ្លួនអញ លះបង់បាណាតិបាត វៀរចាក​បាណាតិបាត មានអាជ្ញា​ដាក់ចុះ​ហើយ មានគ្រឿងសស្រ្តា​ដាក់ចុះហើយ មានសេចក្តី​ខ្មាសបាប មាន​សេចក្តី​អាណិត មានសេចក្តី​អនុគ្រោះ ដោយ​ប្រយោជន៍​ដល់សព្វសត្វ អស់យប់នេះ និង​ថ្ងៃនេះ​ យក​តម្រាប់​ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយផង ខ្លួនអញ​នឹងចាំរក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយ​អង្គ​នេះ​ឯង។ ឧបោសថ ប្រកបដោយអង្គ ទី១ នេះឯង។ (សេចក្តីពិស្តារ​ដូចអង្គ ទី១) ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ លះបង់​សេនាសនៈ​ដ៏ខ្ពស់​​ហួសប្រមាណ និងសេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ វៀរចាក​សេនាសនៈដ៏ខ្ពស់​ហួសប្រមាណ និង​សេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ សម្រេច​នូវទីដេក​ដ៏ទាប​លើគ្រែ​ក្តី លើ​កម្រាល ដែលគេ​ធ្វើ​ដោយ​ស្មៅក្តី ដរាប​អស់ជីវិត ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែក​ខ្លួន​អញ លះបង់​សេនាសនៈ​ដ៏ខ្ពស់​​ហួសប្រមាណ និងសេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ វៀរចាក​សេនាសនៈដ៏ខ្ពស់​ហួសប្រមាណ និងសេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ សម្រេច​នូវទីដេក​ដ៏ទាប​លើ​គ្រែក្តី លើ​កម្រាល​ដែលធ្វើ​ដោយស្មៅ​ក្តី អស់យប់នេះ និង​ថ្ងៃនេះដែរ យកតម្រាប់​ព្រះអរហន្ត​​ទាំងឡាយផង អញនឹងចាំរក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយអង្គ​នេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ទី៨ នេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ឧបោសថ ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ប្រការ ដែលបុគ្គល​ចាំរក្សា យ៉ាងនេះឯង រមែង​មានផល​ច្រើន មានអានិសង្ស​ច្រើន មាន​សេចក្តី​រុងរឿងច្រើន មានសេចក្តី​ផ្សាយទៅច្រើន។

ឧបោសថ មានផលច្រើនដូចម្តេច មានអានិសង្សច្រើន ដូចម្តេច មាន​សេចក្តី​រុងរឿង​ច្រើន ដូចម្តេច មានសេចក្តី​ផ្សាយទៅច្រើន ដូចម្តេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ប្រៀបដូច​បុគ្គល​សោយរាជ្យ ជាឥស្សរាធិបតី​នៃមហាជនបទ ទាំង ១៦ នេះ ដែលជា​ជនបទ​សម្បូរ​ដោយកែវ ៧ ប្រការ គឺ​មហាជនបទ ឈ្មោះ​អង្គៈ ១ មគធៈ ១ កាសី ១ កោសលៈ ១ វជ្ជី ១ មល្លៈ ១ ចេតី ១ វង្សៈ ១ កុរុ ១ បញ្ចាលៈ ១ មច្ឆៈ ១ សូរសេនៈ ១ អស្សកៈ ១ អវន្តី ១ គន្ធារៈ ១ កម្ពោជៈ ១ រាជសម្បត្តិនៃ​មហាជនបទ​ទាំងនុ៎ះ មិនដល់​នូវចំណិត ១ ក្នុងចំណិត ទី១៦ ៗ លើក​នៃឧបោសថ​ប្រកបដោយអង្គ ៨ ប្រការ​ឡើយ។ ដំណើរ​នោះ ព្រោះហេតុអ្វី។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ រាជសម្បត្តិ​​​របស់មនុស្ស ជា​របស់​ស្តួចស្តើង ហើយយក​ទៅប្រៀបធៀបនឹង​សេចក្តី​សុខ​ជា​របស់​ទិព្យ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ៥០ ឆ្នាំ របស់មនុស្ស ត្រូវ​ជា ១យប់ ១ថ្ងៃ របស់ចាតុម្មហារាជិក​ទេវតា រាប់រាត្រីនោះ បាន ៣០រាត្រី ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែនោះបាន ១២ខែ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំនោះបាន ៥០០ឆ្នាំទិព្យ ត្រូវជា​ប្រមាណ​នៃអាយុ​របស់​​ចាតុម្មហារាជិកទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ហេតុនេះ​រមែង​មាន ត្រង់ដែលស្រ្តី ឬ​បុរស​ពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ​ចាំរក្សានូវ​ឧបោសថ​ដែល​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ លុះបែកធ្លាយ​រាងកាយស្លាប់​ទៅ រមែងទៅកើត​ជាមួយ​នឹង​ពួក​ចាតុម្មហារាជិកទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ រាជសម្បត្តិ​របស់មនុស្ស ជារបស់ស្តួចស្តើង ហើយ​យកទៅ​ប្រៀប​ធៀប​នឹង​សេចក្តីសុខ​ជារបស់ទិព្យ ដែលតថាគត​សំដែងហើយ ព្រោះ​អាស្រ័យ​​ហេតុនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ១០០ឆ្នាំ របស់មនុស្ស ត្រូវជា ១យប់ ១ថ្ងៃ របស់​តាវត្តិង្សទេវតា រាប់រាត្រីនោះ​បាន ៣០ ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែនោះ​បាន ១២ខែ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំនោះបាន ១០០០ឆ្នាំទិព្យ ត្រូវជា​ប្រមាណ​នៃអាយុ​របស់​តាវត្តិង្ស​ទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ហេតុនេះ រមែងមាន ត្រង់ដែលស្រ្តី ឬបុរសពួកខ្លះ ក្នុងលោក​នេះ ចាំរក្សា​នូវឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ លុះបែកធ្លាយ​រាងកាយ​ស្លាប់ទៅ រមែងទៅកើត​ជាមួយ​នឹង​ពួក​តាវត្តិង្សទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ រាជសម្បត្តិ​របស់​មនុស្ស​នេះឯង ជារបស់​ស្តួចស្តើង ហើយយក​ទៅប្រៀបធៀប​នឹង​សេចក្តីសុខ​​ជារបស់ទិព្យ ដែលតថាគត​សំដែងហើយ ព្រោះ​អាស្រ័យ​ហេតុនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​​ទាំងឡាយ ២០០ឆ្នាំ របស់មនុស្ស ត្រូវជា ១យប់ ១ថ្ងៃ របស់ពួក​យាមទេវតា រាប់​រាត្រីនោះ​បាន ៣០រាត្រី ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែនោះបាន ១២ខែ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំ​នោះ​បាន ២០០០ ​ឆ្នាំទិព្យ ត្រូវជាប្រមាណ​នៃអាយុ​របស់​យាមទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ហេតុនេះ រមែងមាន ត្រង់ដែលស្រ្តី ឬបុរសពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ចាំរក្សា​នូវឧបោសថ ​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ លុះបែកធ្លាយ​រាងកាយ​ស្លាប់ទៅ រមែងទៅកើត​​ជាមួយ​នឹង​ពួកយាម​ទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ រាជសម្បត្តិ​របស់មនុស្ស​នេះឯង ជារបស់​ស្តួចស្តើង ហើយយក​ទៅប្រៀបធៀប​នឹង​សេចក្តីសុខ​ជារបស់ទិព្យ ដែល​តថាគត​សំដែង​ហើយ ព្រោះអាស្រ័យ​ហេតុនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ៤០០​ឆ្នាំ របស់​មនុស្ស ត្រូវជា ១យប់ ១ថ្ងៃ របស់ពួក​តុសិតទេវតា រាប់រាត្រីនោះបាន ៣០រាត្រី ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែ​នោះបាន ១២ខែ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំនោះ​បាន ៤០០០ឆ្នាំទិព្យ ត្រូវជា​ប្រមាណ​នៃអាយុ​របស់ពួក​តុសិតទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ហេតុនេះ រមែងមាន ត្រង់ដែល​ស្រ្តី ឬបុរស​ពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ចាំរក្សា​ឧបោសថ ប្រកប​​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ លុះបែក​ធ្លាយ​រាងកាយ​ស្លាប់ទៅ រមែងទៅកើត​ជាមួយនឹង​​ពួក​តុសិតទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ រាជសម្បត្តិ​របស់មនុស្សនេះឯង ជារបស់​ស្តួចស្តើង ហើយយកទៅ​ប្រៀបធៀប​នឹង​សេចក្តី​សុខ​ជារបស់ទិព្យ ដែល​តថាគត​សំដែងហើយ ព្រោះអាស្រ័យ​ហេតុនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ៨០០ឆ្នាំ របស់មនុស្ស ត្រូវជា ១យប់ ១ថ្ងៃ របស់ពួក​និម្មានរតីទេវតា រាប់​រាត្រី​នោះបាន ៣០រាត្រី ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែនោះបាន ១២ខែ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំ​នោះបាន ៨០០០ឆ្នាំទិព្យ ត្រូវជាប្រមាណ​នៃអាយុរបស់​​ពួក​និម្មានរតី​ទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ហេតុនេះ រមែងមាន ត្រង់ដែលស្រ្តី ឬបុរសពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ចាំរក្សានូវ​ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ លុះបែកធ្លាយ​រាងកាយស្លាប់ទៅ រមែងទៅកើត​ជាមួយ​នឹង​ពួក​និម្មានរតី​ទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ រាជសម្បត្តិ​របស់មនុស្សនេះឯង ជារបស់​ស្តួចស្តើង ហើយយក​ទៅ​ប្រៀបធៀប​នឹង​សេចក្តីសុខ​ជារបស់ទិព្យ ដែលតថាគត​សំដែងហើយ ព្រោះអាស្រ័យ​​ហេតុ​នេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ១៦០០ឆ្នាំ របស់មនុស្ស ត្រូវជា ១យប់ ១ថ្ងៃ របស់ពួក​បរនិម្មិតវសវត្តី​ទេវតា រាប់រាត្រីនោះបាន ៣០ ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែ​នោះបាន ១២ខែ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំនោះបាន ១៦០០០ឆ្នាំទិព្យ ត្រូវជា​ប្រមាណ​នៃអាយុ​របស់​ពួក​​បរនិម្មិតវសវត្តី​ទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ហេតុនេះ រមែងមាន ត្រង់ដែលស្រ្តី ឬ​បុរសពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ចាំរក្សា​នូវឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ លុះបែកធ្លាយ​រាងកាយ​ស្លាប់ទៅ រមែងទៅកើត​ជាមួយ​នឹងពួក​បរនិម្មិត​វសវត្តីទេវតា។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ រាជសម្បត្តិ​របស់មនុស្ស​នេះឯង ជា​របស់​ស្តួចស្តើង ហើយយក​ទៅ​ប្រៀបធៀប​នឹង​សេចក្តីសុខ​ជារបស់ទិព្យ ដែលតថាគត​សំដែងហើយ ព្រោះអាស្រ័យ​ហេតុ​នេះឯង។

បុគ្គលមិនគប្បីសម្លាប់សត្វ ១ មិនគប្បីកាន់​យកវត្ថុ​ដែលគេ​មិនបានឲ្យ ១ មិន​គប្បី​ពោល​ពាក្យ​កុហក ១ មិនគប្បី​ផឹកទឹក​ស្រវឹង ១ គប្បី​វៀរចាក​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​មិន​ប្រសើរ គឺ​មេថុន ១ មិនគប្បី​បរិភោគ​ភោជន ក្នុង​វេលារាត្រី​ និង​ក្នុងវេលា​វិកាល ១ មិន​គប្បី​ទ្រទ្រង់​ផ្កាកម្រង មិន​គប្បី​ប្រស់ព្រំ​ដោយ​គ្រឿង​ក្រអូប ១ គប្បី​ដេក​លើគ្រែ លើ​ផែនដី ឬ​លើ​កម្រាល ១ ព្រះពុទ្ធ​ព្រះអង្គ​ដល់​នូវទីបំផុត​នៃទុក្ខ ទ្រង់​ប្រកាសហើយ នូវ​ឧបោសថ ដែល​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ​នេះឯង សភាវៈ​ទាំង​ឡាយ​ពីរ គឺ​ព្រះចន្ទ ១ ព្រះអាទិត្យ ១ ជា​សភាវៈ​ល្អមើល កាលបំភ្លឺលោក រមែង​ចរ​ទៅ​អស់​ទីត្រឹម​ណា ព្រះចន្ទ និង​ព្រះអាទិត្យ​ទាំងនោះ ដែល​កំចាត់បង់​នូវងងឹត ចរទៅ​ក្នុង​អាកាស ញុំាងទិស​ឲ្យរុងរឿង​ភ្លឺច្បាស់​ក្នុង​អាកាស អស់ទី​ត្រឹមនោះ ទ្រព្យ​ណា មានក្នុង​ចន្លោះនេះ គឺ​កែវមុក្តា​ក្តី កែវមណី​ក្តី កែវពិទូរ្យ​ដ៏ល្អក្តី មាស​ឈ្មោះ​សិង្គីក្តី ឈ្មោះ​សុវណ្ណ​ក្តី ឬ​មាសឈ្មោះ​កាញ្ចនៈ​ក្តី ឈ្មោះ​ជាតរូប​ក្តី ឈ្មោះ​ហដកៈ​ក្តី ទ្រព្យ​ទាំង​អម្បាល​នោះ មិនដល់​នូវ​ចំណិត​មួយក្នុង​ចំណែក ១៦ ៗ លើក​នៃឧបោសថ ដែល​ប្រកប​ដោយ​អង្គ៨ ប្រការ​ឡើយ ដូចជា​ពួកផ្កាយ​ទាំង​អស់ មិនដល់​នូវពន្លឺ​នៃព្រះចន្ទ ហេតុដូច្នោះ ស្រ្តីក្តី បុរសក្តី ជាអ្នក​មាន​សីល គួរ​ចាំរក្សា​នូវ​ឧបោសថ​ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ ពួកជន​ដែលមិន​មាន​គេនិន្ទា បំពេញ​នូវបុណ្យ​ទាំងឡាយ ដែលមាន​សេចក្តី​សុខ​ជាកម្រៃ រមែងចូល​ទៅកាន់​ឋានសួគ៌​បាន។

វិសាខាសូត្រ ទី៣

(៣. វិសាខាសុត្តំ)

[៤៣] សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅ​នាប្រាសាទ​មិគារមាតា ក្នុង​បុព្វារាម ជិតក្រុង​សាវត្ថី។ គ្រានោះ នាង​វិសាខា​ជាមិគារមាតា ចូលទៅគាល់​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ លុះចូល​ទៅដល់ ក្រាបថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយ​អង្គុយ​​ក្នុងទី​សមគួរ។ លុះ​វិសាខា ជាមិគារមាតា អង្គុយក្នុង​ទីសមគួរ​ហើយ ទើប​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ​ទ្រង់ត្រាស់​ដូចនេះ​ថា ម្នាល​វិសាខា ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ ដែលបុគ្គល​ចាំរក្សា​ហើយ រមែង​មានផល​ច្រើន មានអានិសង្ស​ច្រើន មានសេចក្តី​​រុងរឿងច្រើន មាន​សេចក្តី​ផ្សាយ​ទៅ​ច្រើន។ ម្នាល​វិសាខា ចុះ​ឧបោសថ ​ប្រកប​​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ ដែលបុគ្គល​ចាំរក្សា​ហើយ រមែងមាន​ផលច្រើន មាន​អានិសង្ស​ច្រើន មានសេចក្តី​រុងរឿងច្រើន មានសេចក្តី​ផ្សាយ​ទៅច្រើន តើដោយ​ប្រការ​​​​​​ដូចម្តេច។ ម្នាលវិសាខា អរិយសាវក ក្នុងសាសនានេះ ពិចារណា​ថា ព្រះអរហន្តទាំងឡាយ លះបង់​បាណាតិបាត វៀរចាកបាណាតិបាត មានអាជ្ញា​ដាក់ចុះហើយ មាន​គ្រឿង​សស្រ្តា​ដាក់ចុះហើយ មានសេចក្តី​ខ្មាសបាប មានសេចក្តី​អាណិត មាន​សេចក្តី​អនុគ្រោះ ដោយ​ប្រយោជន៍ ដល់​សព្វសត្វ ដរាប​អស់ជីវិត​ ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែក​ខ្លួនអញ លះបង់​បាណាតិបាត វៀរចាក​បាណាតិបាត មាន​អាជ្ញាដាក់​ចុះហើយ មានគ្រឿង​សស្រ្តា​ដាក់​ចុះហើយ មានសេចក្តី​ខ្មាស​បាប មានសេចក្តី​អាណិត មានសេចក្តី​អនុគ្រោះ​ដោយ​ប្រយោជន៍ ដល់សព្វសត្វ អស់យប់នេះ និង​ថ្ងៃនេះដែរ យក​តម្រាប់​ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ​ផង ខ្លួនអញ​នឹងចាំ​រក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយអង្គ​នេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ទី១ នេះឯង។បេ។ ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ លះបង់​នូវសេនាសនៈ​ដ៏ខ្ពស់ និង​សេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ វៀរចាក​សេនាសនៈ​ដ៏ខ្ពស់ និងសេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ សម្រេច​នូវទីដេក​ដ៏ទាប លើគ្រែក្តី លើកម្រាល​ដែលគេធ្វើ​ដោយ​ស្មៅក្តី ដរាប​អស់ជីវិត ក្នុង​ថ្ងៃនេះ ចំណែក​ខ្លួនអញ លះបង់​សេនាសនៈ​ដ៏ខ្ពស់ និងសេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ វៀរចាក​សេនាសនៈ​ដ៏ខ្ពស់ និងសេនាសនៈ​ដ៏ប្រសើរ សម្រេចនូវ​ទីដេកដ៏ទាប លើគ្រែ​ក្តី លើ​កម្រាល ដែលគេធ្វើ​ដោយស្មៅក្តី អស់យប់នេះ និង​ថ្ងៃនេះដែរ យកតម្រាប់​ព្រះអរហន្ត​ទាំងឡាយ​ផង ខ្លួនអញ​នឹងចាំរក្សា​ឧបោសថ​ផង ដោយអង្គ​នេះឯង។ ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ទី៨ នេះឯង។ ម្នាល​វិសាខា ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ ដែលបុគ្គល​ចាំរក្សា​យ៉ាង​នេះហើយ រមែង​មានផលច្រើន មាន​អានិសង្ស​ច្រើន មានសេចក្តី​រុង​រឿង​ច្រើន មានសេចក្តី​ផ្សាយទៅច្រើន។

ឧបោសថ មានផលច្រើន​ដូចម្តេច មាន​អានិសង្សច្រើន ដូចម្តេច មាន​សេចក្តី​រុងរឿង​ច្រើន ដូចម្តេច មាន​សេចក្តី​ផ្សាយទៅច្រើន ដូចម្តេច។ ម្នាលវិសាខា ប្រៀប​ដូច​បុគ្គល​សោយរាជ្យ ជាឥស្សរាធិបតី​នៃ​មហាជនបទ ទាំង ១៦ នេះ ដែលជា​ជនបទ​សម្បូរ​ដោយកែវ ៧ ប្រការ គឺ​មហាជនបទ ឈ្មោះ​អង្គៈ ១ មគធៈ ១ កាសី ១ កោសលៈ ១ វជ្ជី ១ មល្លៈ ១ ចេតី ១ វំសៈ ១ កុរុ ១ បញ្ចាលៈ ១ មច្ឆៈ ១ សូរសេនៈ ១ អស្សកៈ ១ អវន្តី ១ គន្ធារៈ ១ កម្ពោជៈ ១ រាជសម្បត្តិនៃ​មហាជនបទ​ទាំងនុ៎ះ មិន​ដល់​នូវចំណិត ១ ក្នុង​ចំណិត​ ទី១៦ ៗ លើក​នៃឧបោសថ​ ដែលប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ​ឡើយ។ ដំណើរនោះ ព្រោះ​ហេតុអ្វី។ ម្នាល​វិសាខា រាជសម្បត្តិ​របស់មនុស្ស ជារបស់​ស្តួចស្តើង ហើយយកទៅ​ប្រៀបធៀបនឹង​សេចក្តីសុខ​ជា​របស់ទិព្យ។ ម្នាលវិសាខា ៥០​ឆ្នាំរបស់មនុស្ស ត្រូវ​ជា ១យប់ ១ថ្ងៃ របស់​ចាតុម្មហារាជិក​ទេវតា រាប់រាត្រីនោះ​បាន ៣០រាត្រី ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែ​នោះ​បាន ១២ខែ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំ​នោះបាន ៥០០ឆ្នាំទិព្យ ត្រូវជា​ប្រមាណ​នៃអាយុ​របស់​ពួក​ចាតុម្មហារាជិក​ទេវតា។ ម្នាលវិសាខា ហេតុនេះ រមែងមាន ត្រង់ដែលស្រ្តី ឬបុរសពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ចាំរក្សានូវ​ឧបោសថ ​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ លុះបែកធ្លាយ​រាងកាយ​ស្លាប់ទៅ រមែង​ទៅកើត​​ជាមួយនឹង​​​​ពួកចាតុម្មហារាជិក​ទេវតា។ ម្នាល​វិសាខា រាជសម្បត្តិ​របស់​​​មនុស្ស​​នេះឯង ជារបស់​ស្តួចស្តើង ហើយយក​ទៅប្រៀបធៀប​នឹង​សេចក្តីសុខ​ជា​របស់​ទិព្យ ដែលតថាគត​សំដែងហើយ ព្រោះអាស្រ័យ​ហេតុនេះ។ ម្នាល​វិសាខា ១០០ឆ្នាំ របស់​មនុស្ស ត្រូវជា ១យប់ ១ថ្ងៃ របស់​ពួកតាវត្តិង្ស​ទេវតា រាប់រាត្រី​នោះបាន ៣០រាត្រី ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែនោះ​បាន ១២ខែ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំនោះបាន ១០០០ឆ្នាំទិព្យ ត្រូវជា​ប្រមាណ​នៃអាយុ​របស់​តាវត្តិង្ស​ទេវតា។ ម្នាល​វិសាខា ហេតុនេះ រមែងមាន ត្រង់ដែល​ស្រ្តី ឬបុរស​ពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ចាំរក្សា​​ឧបោសថ ​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ លុះបែក​ធ្លាយរាង​កាយ​ស្លាប់ទៅ រមែងចូលទៅកើត​ជាមួយនឹង​ពួក​តាវត្តិង្សទេវតា។ ម្នាល​វិសាខា រាជសម្បត្តិ​របស់មនុស្ស​នេះឯង ស្តួចស្តើង ហើយយក​ទៅ​ប្រៀបធៀប​នឹង​សេចក្តី​សុខ ជា​របស់ទិព្យ ដែល​តថាគត​សំដែងហើយ ព្រោះអាស្រ័យ​​ហេតុនេះ។ ម្នាល​វិសាខា ២០០ឆ្នាំ​របស់​មនុស្ស។បេ។ ៤០០ឆ្នាំ។បេ។ ៨០០​ឆ្នាំ។បេ។ ១៦០០ ឆ្នាំ ត្រូវជា ១យប់ ១ថ្ងៃ របស់​ពួក​បរនិម្មិតវសវត្តី​ទេវតា រាប់​រាត្រីនោះបាន ៣០រាត្រី ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែ​នោះបាន ១២ខែ ត្រូវ​ជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំ​នោះបាន ១៦០០០ (មួយហ្មឺន​ប្រាំមួយពាន់) ឆ្នាំទិព្យ ត្រូវជា​ប្រមាណ​នៃអាយុ របស់ពួក​បរនិម្មិតវសវត្តី​ទេវតា។ ម្នាល​វិសាខា ហេតុនេះ រមែងមាន ត្រង់ដែល​ស្រ្តី ឬបុរស​ពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ចាំរក្សា​ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ លុះ​បែកធ្លាយ​រាងកាយ​ស្លាប់ទៅ រមែងទៅកើត​ជាមួយនឹង​ពួក​បរនិម្មិតវសវត្តី​ទេវតា។ ម្នាល​វិសាខា រាជសម្បត្តិ​​របស់​មនុស្ស​​​នេះឯង ជារបស់​ស្តួចស្តើង ហើយយក​ទៅប្រៀបធៀប​នឹង​សេចក្តី​សុខ ជា​របស់ទិព្យ ដែល​តថាគត​សំដែង​ហើយ ព្រោះអាស្រ័យ​ហេតុនេះ។

បុគ្គលមិនគប្បី​សម្លាប់សត្វ ១ មិនគប្បីកាន់​យកវត្ថុ​ដែលគេ​មិនបានឲ្យ ១ មិនគប្បី​ពោលពាក្យ​កុហក ១ មិនគប្បី​ផឹកទឹកស្រវឹង ១ គប្បី​វៀរចាក​ការ​ប្រព្រឹត្តិ​មិន​ប្រសើរ គឺ​មេថុន ១ មិន​គប្បី​បរិភោគ​ភោជន ក្នុង​វេលារាត្រី​ និង​ក្នុងវេលា​វិកាល ១ មិន​គប្បី​ទ្រទ្រង់​នូវផ្កាកម្រង មិន​គប្បី​ប្រស់ព្រំ​ដោយ​គ្រឿង​ក្រអូប ១ គប្បី​ដេកលើ​គ្រែ លើ​ផែនដី ឬ​លើ​កម្រាល ១ ព្រះពុទ្ធ ព្រះអង្គ​ដល់នូវ​ទីបំផុត​នៃទុក្ខ ទ្រង់ប្រកាស​ហើយ នូវ​ឧបោសថ​​ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ប្រការនេះឯង សភាវៈ​ទាំងឡាយ​ពីរ គឺ​ព្រះចន្ទ ១ ព្រះអាទិត្យ ១ ជាសភាវៈ​ល្អមើល កាល​បំភ្លឺលោក រមែង​ចរ​ទៅ​ អស់ទី​ត្រឹមណា ព្រះចន្ទ និង​ព្រះអាទិត្យ​ទាំងនោះ ដែល​កំចាត់​បង់​នូវ​ងងឹត ចរ​ទៅ​ក្នុង​អាកាស ញុំាងទិស​ឲ្យរុងរឿង​ភ្លឺច្បាស់ ក្នុង​អាកាស អស់ទី​ត្រឹមនោះ ទ្រព្យណា មាន​ក្នុង​ចន្លោះ​នេះ គឺ​កែវមុក្តា​ក្តី កែវមណី​ក្តី កែវពិទូរ្យ​ដ៏ល្អក្តី មាសឈ្មោះ​សិង្គី​ក្តី ឈ្មោះ​សុវណ្ណក្តី ឬមាសឈ្មោះ​កាព្ចានៈ​ក្តី ឈ្មោះ​ជាតរូប​ក្តី ឈ្មោះ​ហដកៈ​ក្តី ទ្រព្យ​ទាំង​អម្បាល​នោះ មិនដល់​នូវ​ចំណិត​ ១ ក្នុង​ចំណែក ១៦ ៗ លើក នៃ​ឧបោសថ ដែល​​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ​ឡើយ ដូចជា​ពួកផ្កាយ​ទាំងអស់ មិនដល់​នូវពន្លឺ នៃ​ព្រះចន្ទ ហេតុដូច្នោះ ស្រ្តីក្តី បុរសក្តី ជាអ្នក​មានសីល គួរចាំ​រក្សា​នូវ​ឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ប្រការ ពួកជន​ដែលមិន​មាន​គេនិន្ទា បំពេញ​នូវ​បុណ្យ ដែល​មាន​សេចក្តីសុខ​ជាកម្រៃ រមែង​ចូលទៅកាន់​ឋានសួគ៌​បាន។

វាសេដ្ឋសូត្រ ទី៤

(៤. វាសេដ្ឋសុត្តំ)

[៤៤] សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅ​ក្នុង​កូដាគារសាលា នា​ព្រៃ​មហាវន ជិតក្រុង​វេសាលី។ គ្រានោះ វាសេដ្ឋឧបាសក (ឧបាសក​ឈ្មោះ​វាសេដ្ឋ) ចូលទៅគាល់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូល​ទៅដល់ ក្រាបថ្វាយ​បង្គំ​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយ​ក៏អង្គុយ​​ក្នុងទីសមគួរ។ លុះវាសេដ្ឋ​ឧបាសក អង្គុយក្នុង​ទីសមគួរ​ហើយ ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់​ដូច្នេះ​ថា ម្នាល​វាសេដ្ឋ ឧបោសថ​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដែល​បុគ្គល​ចាំ​រក្សា​ហើយ រមែងមាន​ផលច្រើន។បេ។ ពួកជនដែល​គេមិន​និន្ទា តែងទៅកាន់​ឋានសួគ៌។ កាល​ដែល​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់​យ៉ាងនេះហើយ វាសេដ្ឋឧបាសក បាន​ក្រាបបង្គំទូល​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ​ដូច្នេះថា បពិត្រ​ព្រះអង្គ​​ដ៏ចំរើន ពួកញាតិ​សាលោហិត ជាទី​ស្រឡាញ់ របស់ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ គប្បីរក្សា​ឧបោសថ​​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ការ​រក្សា​ឧបោសថ​នោះ គប្បី​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ ដើម្បី​ជាប្រយោជន៍ ដើម្បី​សេចក្តីសុខ ដល់​ពួកញាតិ​សាលោហិត ជាទី​ស្រឡាញ់ របស់ខ្ញុំ​ព្រះអង្គ អស់​កាល​យូរ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏ចំរើន ប្រសិនបើ​ពួក​ក្សត្រិយ៍​ទាំង​ពួង គប្បី​ចាំរក្សា​ឧបោសថ​​​​ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ការរក្សា​ឧបោសថ​នោះ គប្បី​ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បី​ប្រយោជន៍ ដើម្បី​សេចក្តី​សុខ ដល់​ពួក​ក្សត្រយ៍​ទាំងពួង អស់​កាលយូរ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏ចំរើន ប្រសិនបើ​ពួកព្រាហ្មណ៍​ទាំងពួង។បេ។ ពួកវេស្សៈ សុទ្ទៈ គប្បី​ចាំ​រក្សា​ឧបោសថ​​ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ការរក្សា​ឧបោសថ​នោះ គប្បីប្រព្រឹត្ត​ទៅ ដើម្បី​ប្រយោជន៍ ដើម្បី​​សេចក្តីសុខ ដល់​ពួកសុទ្ទៈ​ទាំងពួង អស់​កាលយូរ។ ម្នាលវាសេដ្ឋ ប្រសិនបើ​ពួកក្សត្រិយ៍ទាំងពួង គប្បីចាំ​រក្សា​ឧបោសថ​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ការរក្សា​ឧបោសថ​នោះ គប្បី​ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បី​ប្រយោជន៍ ដើម្បី​សេចក្ដីសុខ ដល់ពួក​ក្សត្រិយ៍​ទាំងពួង អស់​កាលយូរ។ ម្នាល​វាសេដ្ឋ ប្រសិនបើ​ពួក​ព្រាហ្មណ៍​ទាំងពួង។បេ។ ពួកវេស្សៈ សុទ្ទៈ គប្បី​ចាំរក្សា​ឧបោសថ ប្រកប​ដោយ​អង្គ ៨ ហើយ ការរក្សា​ឧបោសថ​នោះ គប្បី​ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បី​ប្រយោជន៍ ដើម្បី​សេចក្តី​សុខ ដល់​ពួក​សុទ្ទៈ​ទាំងពួង អស់​កាល​យូរ។ ម្នាល​វាសេដ្ឋ ប្រសិនបើ​លោក (នេះ) ព្រមទាំង​ទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោក ពពួកសត្វ ព្រមទាំង​សមណ​ព្រាហ្មណ៍​ទាំង​មនុស្ស ជាសម្មតិទេព និងមនុស្ស​ដ៏សេស គប្បីចាំរក្សា​ឧបោសថ​​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ការ​រក្សា​ឧបោសថ​នោះ គប្បី​ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បី​ប្រយោជន៍ ដើម្បី​​សេចក្តីសុខ ដល់​លោក ព្រមទាំង​ទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោក ដល់ពពួកសត្វ ព្រមទាំង​សមណ​ព្រាហ្មណ៍​ ទាំង​មនុស្ស ជាសម្មតិទេព និងមនុស្ស​ដ៏សេស អស់​កាលយូរ។ ម្នាល​វាសេដ្ឋ ប្រសិនបើ​ដើម​មហាសាលព្រឹក្ស​ទាំងនេះ គប្បី​ចាំរក្សា​ឧបោសថ​​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ការ​រក្សា​ឧបោសថ​នោះ គប្បី​ប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បី​ប្រយោជន៍ ដើម្បី​​សេចក្តីសុខ ដល់​ដើម​មហាសាលព្រឹក្ស​ទាំងនេះ អស់កាលយូរ ប្រសិនបើ​ឈើទាំងនេះ ចេះគិត ចាំបាច់​ទៅ​និយាយ​ថ្វី ដល់មនុស្ស។

ពោជ្ឈសូត្រ ទី៥

(៥. ពោជ្ឈសុត្តំ)

[៤៥] សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅក្នុង​វត្តជេតពន របស់​អនាថ​បិណ្ឌិកសេដ្ឋី ជិត​ក្រុង​សាវត្ថី។ គ្រានោះ នាង​ពោជ្ឈាឧបាសិកា (ឧបាសិកា​ឈ្មោះ​ពោជ្ឈា) ចូល​ទៅគាល់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូល​ទៅដល់ ក្រាប​ថ្វាយបង្គំ​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ​ ហើយ​អង្គុយ​ក្នុងទី​សមគួរ។ លុះនាង​ពោជ្ឈា​ឧបាសិកា អង្គុយ​ក្នុងទី​សមគួរហើយ ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់​ដូច្នេះថា ម្នាល​នាង​ពោជ្ឈា​ ឧបោសថ​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដែលបុគ្គល​ចាំរក្សា​ហើយ រមែង​មានផលច្រើន មានអានិសង្ស​ច្រើន មាន​ការ​រុងរឿង​ច្រើន មាន​គុណផ្សាយទៅ​ច្រើន។ ម្នាល​នាង​ពោជ្ឈា ចុះ​ឧបោសថ​ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ដែល​បុគ្គល​ចាំរក្សា​ហើយ រមែង​មាន​ផលច្រើន មានអានិសង្ស​ច្រើន មាន​ការរុង​រឿង​ច្រើន មានការផ្សាយ​ទៅច្រើន តើដូចម្ដេច។ ម្នាល​នាងពោជ្ឈា អរិយសាវក ក្នុង​សាសនា​នេះ ពិចារណា​ថា ព្រះអរហន្ដ​ទាំងឡាយ លះបង់​បាណាតិបាត វៀរចាក​បាណាតិបាត ដាក់ចុះ​នូវអាជ្ញា ដាក់ចុះនូវគ្រឿង​សស្រ្ដា មានសេចក្ដី​អៀនខ្មាស ដល់នូវ​ការ​អាណិត អនុគ្រោះ​ដោយប្រយោជន៍ ដល់សត្វ​ទាំងអស់ ដរាប​ដល់អស់​ជីវិត ក្នុង​ថ្ងៃ​នេះ ចំណែក​អាត្មាអញ បាន​លះបង់​បាណាតិបាត វៀរចាក​បាណាតិបាត ដាក់ចុះ​នូវអាជ្ញា ដាក់ចុះនូវ​គ្រឿងសស្រ្ដា មានសេចក្ដី​អៀនខ្មាស ដល់នូវ​ការអាណិត អនុគ្រោះ​ដោយ​ប្រយោជន៍ ដល់សត្វ​ទាំងអស់ អស់យប់​នេះ និង​ថ្ងៃនេះ​ដែរ ធ្វើតាម​ព្រះអរហន្ដ​ទាំងឡាយ​ផង ឧបោសថ​អាត្មាអញ នឹង​ចាំរក្សា​ហើយផង ដោយ​អង្គនេះ។ អរិយសាវក​ប្រកប​ដោយអង្គ ទី១នេះ។បេ។ ព្រះ​អរហន្ដ​ទាំងឡាយ លះបង់ទីដេក ទីអង្គុយ​ដ៏ខ្ពស់​ហួស​ប្រមាណ និង​ទីដេក​ទីអង្គុយ​ដ៏ប្រសើរ វៀរចាក​ទីដេក ទីអង្គុយ​ដ៏ខ្ពស់​ហួស​ប្រមាណ និងទីដេក​ ទីអង្គុយ​ដ៏ប្រសើរ សម្រេច​ការដេក​លើអាសនៈ​ទាប គឺ​លើគ្រែ ឬ​លើ​កម្រាល​ស្មៅ ដរាប​អស់ជីវិត ក្នុងថ្ងៃនេះ ចំណែក​អាត្មាអញ បាន​លះបង់​ទីដេក ទីអង្គុយ​ដ៏ខ្ពស់​ហួស​ប្រមាណ និង​ទីដេក ទី​អង្គុយ​ដ៏ប្រសើរ វៀរចាក​ទីដេក ទីអង្គុយ​ខ្ពស់​ហួស​ប្រមាណ និង​ទីដេក ទីអង្គុយ​ដ៏ប្រសើរ សម្រេច​ការដេក​លើអាសនៈ​ទាប គឺ​លើគ្រែ ឬ​លើ​កម្រាល​ស្មៅ អស់យប់នេះ និងថ្ងៃនេះដែរ ធ្វើតាម​ព្រះអរហន្ដ​ទាំងឡាយ​នេះផង ឧបោសថ អាត្មាអញ​នឹង​ចាំរក្សា​ហើយផង ដោយ​អង្គនេះឯង។ អរិយសាវក​ប្រកប​ដោយអង្គ ទី៨ នេះ។ ម្នាល​នាង​ពោជ្ឈា ឧបោសថ​ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ដែល​បុគ្គល​ចាំរក្សា​យ៉ាងនេះហើយ រមែង​មានផលច្រើន មាន​អានិសង្ស​ច្រើន មានការ​រុងរឿង​ច្រើន មានគុណ​ផ្សាយទៅច្រើន។ ឧបោសថមាន​ផល​ច្រើន​ប៉ុនណា មាន​អានិសង្ស​ច្រើន​ប៉ុន​ណា មានការរុងរឿង​ច្រើនប៉ុនណា មាន​គុណ​ផ្សាយ​ទៅ​ច្រើន​ប៉ុនណា។ ម្នាលនាង​ពោជ្ឈា ប្រៀបដូចជា​បុគ្គលណា​សោយរាជ្យ ជាឥស្សរាធិបតី​លើមហាជនបទ​ទាំង ១៦ នេះ ដែល​សម្បូណ៌​ដោយរតនៈ (ទ្រព្យជា​គ្រឿងរីករាយ) ទាំង៧ ប្រការ គឺ​មហាជនបទ​ឈ្មោះ​អង្គៈ ១ មគធៈ ១ កាសី ១ កោសលៈ ១ វជ្ជី ១ មល្លៈ ១ ចេតី១ វង្សៈ ១ កុរុ ១ បញ្ចាលៈ ១​មច្ឆៈ ១ សូរសេនៈ ១ អស្សកៈ ១ អវន្ដី ១ គន្ធារៈ ១ កម្ពោជៈ ១ ឯភោគសម្បទ​ទាំងនុ៎ះ មិនដល់នូវ​ចំណិត​នៃចំណែក ១៦ ៗ លើក​នៃឧបោសថ ដែល​ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ឡើយ។ ដំណើរនោះ ព្រោះហេតុអ្វី។ ម្នាល​នាង​ពោជ្ឈា (ព្រោះថា) រាជសម្បតិ្ត​របស់​មនុស្ស ជារបស់​ស្ដួចស្ដើង ហើយប្រៀបផ្ទឹមនឹង​សុខជាទិព្វ។ ម្នាលនាង​ពោជ្ឈា ព្រោះថា ៥០ឆ្នាំ​របស់មនុស្ស ជា ១យប់ ១ថ្ងៃ​របស់ពួក​ទេវតា​ជាន់​ចាតុម្មហារាជិកៈ រាប់​រាត្រីនោះ​បាន ៣០រាត្រី ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែនោះ​បាន ​១២​ខែ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំ​នោះ​បាន ៥០០​ឆ្នាំ​ទិព្វ ត្រូវជា​ប្រមាណ​នៃអាយុ​របស់​ពួក​ទេវតា​ជាន់​ចាតុម្មហារាជិកៈ។ ម្នាល​នាង​ពោជ្ឈា ហេតុនេះ រមែង​មានប្រាកដ ត្រង់ដែល​ស្រ្ដី ឬបុរសពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ចាំរក្សា​ឧបោសថ​ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ ហើយ លុះទំលាយ​រាងកាយ​ស្លាប់ទៅ គប្បីទៅកើត​ជាមួយ​នឹង​ពួកទេវតា​ជាន់​ចាតុម្មហារាជិកៈ។ ម្នាលនាង​ពោជ្ឈា ពាក្យដែល​តថាគត​សំដែង​ហើយ​ថា រាជសម្បតិ្ត​របស់មនុស្ស ជារបស់​ស្ដួចស្ដើង ប្រៀប​ផ្ទឹមដោយសុខ​ជាទិព្វនេះ ព្រោះ​សំដៅ​នូវហេតុនុ៎ះ។ ម្នាលនាង​ពោជ្ឈា ១០០ឆ្នាំ​របស់មនុស្ស។បេ។ ម្នាលនាង​ពោជ្ឈា ២០០ឆ្នាំ​របស់​មនុស្ស។បេ។ ៤០០ឆ្នាំ។បេ។ ៨០០ឆ្នាំ។បេ។ ១៦០០ឆ្នាំ (របស់មនុស្ស) ត្រូវជា​១យប់ ១ថ្ងៃ​របស់ពួកទេវតា​ជាន់​បរនិមិ្មតវសវត្តី រាប់រាត្រី​នោះបាន ៣០រាត្រី ត្រូវជា ១ខែ រាប់ខែ​នោះបាន ១២ ត្រូវជា ១ឆ្នាំ រាប់ឆ្នាំនោះបាន ១៦០០០ឆ្នាំ​ទិព្វ ត្រូវជា​ប្រមាណ​នៃ​អាយុ​របស់ពួក​ទេវតា​ជាន់​បរនិមិ្មតវសវត្តី។ ម្នាលនាង​ពោជ្ឈា ហេតុនេះ រមែងមាន​ពិត​ប្រាកដ ត្រង់ដែលស្រ្ដី ឬបុរសពួកខ្លះ ក្នុងលោកនេះ ចាំរក្សា​ឧបោសថ​ប្រកបដោយ​អង្គ ៨ហើយ លុះទំលាយ​រាងកាយ​ស្លាប់ទៅ គប្បីទៅកើត​ជាមួយនឹងពួក​ទេវតាជាន់​បរនិមិ្មតវសវត្តី។ ម្នាលនាង​ពោជ្ឈា ពាក្យ​ដែលតថាគត​សំដែង​ហើយថា រាជសម្បតិ្ត របស់​មនុស្ស ជារបស់​ស្ដួចស្ដើង ប្រៀបផ្ទឹម​ដោយសុខ​ជាទិព្យនេះ ព្រោះសំដៅ​នូវ​ហេតុនុ៎ះ។

បុគ្គល​កុំគប្បីសម្លាប់​សត្វ ១ កុំគប្បី​កាន់យកទ្រព្យ​ដែលគេមិនបាន​ឲ្យ ១ កុំគប្បី​ពោលពាក្យ​កុហក ១ កុំគប្បី​ផឹកទឹកស្រវឹង ១ គប្បី​វៀរចាក​អព្រហ្មចរិយៈ គឺមេថុន ១ កុំគប្បីបរិភោគ​ភោជន​ក្នុងវេលារាត្រី និង​វេលា​វិកាល ១ កុំគប្បី​ទ្រទ្រង់​ផ្កា​កម្រង កុំគប្បី​លាបគ្រឿង​ក្រអូប ១ គប្បីដេក​លើគ្រែ លើផែនដី ឬ​លើកម្រាល ១ ព្រោះថា ឧបោសថ​ប្រកបដោយអង្គ ៨នេះ ព្រះពុទ្ធ​ទ្រង់ដល់​នូវទីបំផុត​នៃទុក្ខ ទ្រង់ប្រកាស​ហើយ ព្រះចន្ទ និង​ព្រះ​អាទិត្យ​ទាំង​២ ជារបស់ល្អ​មើល កាលចរទៅ​បំភ្លឺ​ត្រឹមណា ព្រះចន្ទ និង​ព្រះអាទិត្យ​ទាំងពីរនោះ តែងកំចាត់​បង់នូវ​ងងឹត ត្រាច់ទៅក្នុង​អាកាស ភ្លឺ​ក្នុងអាកាស រុងរឿង​សព្វទិស ទ្រព្យណា​ដែលមាន​ក្នុង​ចន្លោះនុ៎ះ គឺ​កែវមុក្ដា កែវមណី កែវពិទូរ្យដ៏ល្អ ម្យ៉ាងទៀត មាសឈ្មោះ​សិង្គី ឈ្មោះ​សុវណ្ណ ឬ​មាស​ ឈ្មោះកាញ្ចនៈ ឈ្មោះ​ជាតរូប ឈ្មោះ​ហដកៈ របស់​ទាំងអស់នោះ ក៏មិន​ដល់នូវ ១ ចំណិត​នៃ​ចំណែក ១៦ ៗ លើក នៃឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ដូចជា​ពួកផ្កាយ​ទាំងអស់ មិនដល់​នូវពន្លឺ​នៃព្រះចន្ទ ព្រោះ​ហេតុនោះ ជនស្រីប្រុស អ្នក​មានសីល គួររក្សាឧបោសថ ប្រកប​ដោយអង្គ ៨ ពួកជនដែល​គេ​មិននិន្ទា​ហើយ បំពេញបុណ្យ​ដែលជា​កម្រៃ​នៃ​សេចក្ដី​សុខ រមែង​ចូលទៅកាន់​ឋានសួគ៌​បាន។

អនុរុទ្ធសូត្រ ទី៦

(៦. អនុរុទ្ធសុត្តំ)

[៤៦] សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅ​ឃោសិតារាម ទៀបក្រុង​កោសម្ពី។ សម័យនោះឯង ព្រះអនុរុទ្ធ​ដ៏មានអាយុ ចូលទៅកាន់​ទីនៅ ក្នុងវេលាថ្ងៃ សម្ងំ​នៅ។ គ្រានោះ ពួក​ទេវតា​ឈ្មោះ​មនាបកាយិកា ជាច្រើនអង្គ នាំគ្នាចូលទៅ​រកព្រះអនុរុទ្ធ លុះ​ចូល​ទៅដល់ ថ្វាយបង្គំ​ព្រះអនុរុទ្ធ ហើយឋិតនៅ​ក្នុងទីសមគួរ។ លុះ​ទេវតា​ទាំងនោះ ឋិតនៅ​ក្នុងទី​សមគួរហើយ ក៏ពោលទៅ​នឹងព្រះអនុរុទ្ធ​ដ៏មានអាយុ ដូច្នេះ​ថា បពិត្រ​ព្រះ​អនុរុទ្ធ​ដ៏ចំរើន យើងខ្ញុំ​ជាពួកទេវតា ឈ្មោះ​មនាបកាយិកា ធ្វើឥស្សរិយភាព ញុំាង​អំណាច​ឲ្យ​ប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងហេតុ​ទាំង ៣ បពិត្រ​ព្រះអនុរុទ្ធ​ដ៏ចំរើន យើងខ្ញុំ​ប្រាថ្នានូវ​វណ្ណៈ​បែប​ណា ក៏បាននូវ​វណ្ណៈ​បែបនោះ​មួយរំពេច ១ ប្រាថ្នានូវ​សំឡេង​បែបណា ក៏បាន​នូវសំឡេង បែបនោះ​មួយរំពេច ១ ប្រាថ្នានូវសុខ​បែបណា ក៏បាន​នូវសុខ​បែបនោះ​មួយរំពេច ១ បពិត្រ​ព្រះអនុរុទ្ធដ៏ចំរើន យើងខ្ញុំ​ជាពួកទេវតា ឈ្មោះ​មនាបកាយិកា ធ្វើនូវ​ឥស្សរិយភាព ញុំាង​អំណាច​ឲ្យប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុងហេតុ​ទាំង ៣នេះ។ លំដាប់នោះ ព្រះអនុរុទ្ធ​ដ៏មានអាយុ មាន​សេចក្ដី​ត្រិះរិះថា ធ្វើដូចម្ដេច​ហ្ន៎ នឹងបាន​ទេវតា​ទាំងនេះ ទៅជាខៀវ​ទាំងអស់ គឺ​មាន​សម្បុរ ក៏ខៀវ មានសំពត់ ក៏ខៀវ មានគ្រឿង​អលង្ការ ក៏ខៀវ។ វេលានោះ ទេវតា​ទាំងនោះ បាន​ដឹងចិត្ត​នៃព្រះអនុរុទ្ធ​ដ៏មានអាយុ ហើយក៏ទៅ​ជាខៀវ​ទាំងអស់ គឺ​មានសម្បុរ ក៏ខៀវ មានសំពត់ ក៏ខៀវ មានគ្រឿងអលង្ការ ក៏ខៀវ។ លំដាប់នោះ ព្រះអនុរុទ្ធដ៏មានអាយុ មាន​សេចក្ដី​ត្រិះរិះដូច្នេះថា ធ្វើដូចម្ដេចហ្ន៎ នឹងបាន​ទេវតាទាំងនេះ ទៅជាលឿង​ទាំង​អស់។បេ។ ទៅជា​ក្រហម​ទាំងអស់ ទៅជាស​ទាំងអស់ គឺ​មានសម្បុរ ក៏ស មានសំពត់ ក៏ស មាន​គ្រឿងអលង្ការ ក៏ស។ វេលានោះ ទេវតាទាំងនោះ បានដឹងចិត្ត​នៃព្រះអនុរុទ្ធ​ដ៏មានអាយុ​ហើយ ក៏ទៅជាសទាំងអស់ គឺ​មានសម្បុរ ក៏ស មានសំពត់ ក៏ស មាន​គ្រឿង​អលង្ការ ក៏ស។ លំដាប់នោះ ទេវតាទាំង​នោះ ១ អង្គច្រៀង ១ អង្គរាំ ១ អង្គទះដៃ។ ប្រៀប​ដូចតូរ្យតន្ត្រី​ប្រកបដោយអង្គ ៥ ដែល​បុគ្គលអ្នក​ឈ្លាសវៃ បាន​សិក្សា​ស្ទាត់​ ប្រគំ​ដោយ​ប្រពៃ ដេញដំ​ដោយប្រពៃ មានសំឡេង​ពីរោះផង គួរត្រេកអរ​ផង គួរប្រាថ្នា​ផង គួរ​ស្រឡាញ់​ផង គួររីករាយផង យ៉ាងណាមិញ សំឡេង​នៃគ្រឿងអលង្ការ របស់​ពួកទេវតា​ទាំងនោះ ពីរោះផង គួរត្រេកអរផង គួរប្រាថ្នាផង គួរស្រឡាញ់ផង គួររីករាយផង ក៏​យ៉ាងនោះ​ដែរ។ គ្រានោះ ព្រះអនុរុទ្ធដ៏មានអាយុ ដាក់ចុះនូវ​ឥន្រ្ទិយ​ទាំងឡាយ គឺ​ធ្វើ​ព្រងើយ។ លំដាប់នោះ ទេវតា​ទាំងនោះដឹងថា ព្រះអនុរុទ្ធ​ជាម្ចាស់ មិនត្រេកអរ​ ហើយ​បាត់​ក្នុងទី​នោះទៅ។ គ្រានោះ ព្រះអនុរុទ្ធដ៏មានអាយុ ចេញចាក​ទី​សម្ងំ នៅ​ក្នុង​សាយណ្ហសម័យ ហើយចូលទៅគាល់​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ លុះចូលទៅដល់ ថ្វាយបង្គំ​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ហើយអង្គុយ​ក្នុងទីសមគួរ។ លុះ​ព្រះអនុរុទ្ធដ៏​មានអាយុ អង្គុយ​ក្នុងទី​សមគួរហើយ ក៏ក្រាបបង្គំ​ទូល​ព្រះដ៏មានព្រះភាគ​ដូច្នេះ​ថា បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន ក្នុង​ទី​ឯណោះ ខ្ញុំព្រះអង្គ​ចូលទៅកាន់​ទីនៅ ក្នុងវេលាថ្ងៃ ហើយ​សម្ងំនៅ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏ចំរើន លំដាប់នោះ ពួកទេវតា ឈ្មោះ​មនាបកាយិកា ជាច្រើនអង្គ ចូលទៅរក​ខ្ញុំព្រះអង្គ លុះ​ចូល​ទៅដល់ ថ្វាយបង្គំ​ខ្ញុំព្រះអង្គ ហើយ​ឋិតនៅ​ក្នុង​ទីសមគួរ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន លុះ​ទេវតាទាំងនោះ ឋិតនៅក្នុង​ទីសមគួរ​ហើយ ក៏ពោលទៅ​នឹង​ខ្ញុំព្រះអង្គ​ដូច្នេះថា បពិត្រ​ព្រះអនុរុទ្ធដ៏ចំរើន យើងខ្ញុំ​ជាពួក​ទេវតា ឈ្មោះ​មនាបកាយិកា ធ្វើនូវ​ឥស្សរិយភាព ញុំាង​អំណាចឲ្យ​ប្រព្រឹត្តទៅ ក្នុង​ហេតុ ៣យ៉ាង បពិត្រ​​ព្រះអនុរុទ្ធ​ដ៏ចំរើន យើងខ្ញុំ​ប្រាថ្នានូវ​វណ្ណៈ​បែបណា ក៏បាន​នូវវណ្ណៈ​បែបនោះ មួយរំពេច ១ ប្រាថ្នា​នូវ​សំឡេង​បែបណា ក៏បាននូវ​សំឡេង​បែបនោះ​មួយរំពេច ១ ប្រាថ្នា​នូវសុខ​បែបណា ក៏បាន​នូវ​សុខ​បែបនោះមួយរំពេច ១ បពិត្រព្រះអនុរុទ្ធ​ដ៏ចំរើន យើងខ្ញុំជា​ពួកទេវតា ឈ្មោះ​មនាបកាយិកា ធ្វើនូវ​ឥស្សរិយភាព ញុំាង​អំណាច​ឲ្យប្រព្រឹត្ត​ទៅ ក្នុងហេតុ​ទាំង ៣នេះ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន ខ្ញុំព្រះអង្គ​មានសេចក្ដី​ត្រិះរិះ​ដូច្នេះ​ថា ធ្វើដូចម្ដេច​ហ្ន៎ នឹង​បានទេវតា​ទាំងនេះ ទៅជា​ខៀវទាំងអស់ គឺ​មានសម្បុរ ក៏ខៀវ មាន​សំពត់ ក៏ខៀវ មានគ្រឿង​អលង្ការ ក៏ខៀវ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន វេលានោះ ទេវតា​ទាំងនោះ បាន​ដឹងចិត្ត​ខ្ញុំព្រះអង្គ​ហើយ ក៏ទៅជា​ខៀវ​ទាំងអស់ គឺ​មានសម្បុរ ក៏ខៀវ មាន​សំពត់ ក៏ខៀវ មាន​គ្រឿងអលង្ការ ក៏ខៀវ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន ខ្ញុំព្រះអង្គ​មានសេចក្ដី​ត្រិះរិះ​ដូច្នេះថា ធ្វើដូច​ម្ដេចហ្ន៎ នឹង​បានទេវតា​ទាំងនេះ ទៅជា​លឿង​ទាំងអស់។បេ។ ទៅជា​ក្រហម​ទាំងអស់។បេ។ ទៅជា​សទាំងអស់ គឺ​មានសម្បុរ ក៏ស មានសំពត់ ក៏ស មានគ្រឿងអលង្ការ ក៏ស។ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន លុះទេវតា​ទាំងនោះ បានដឹងចិត្ត​ខ្ញុំព្រះអង្គ​ហើយ ក៏ទៅជាស​ទាំងអស់ គឺ​មានសម្បុរ ក៏ស មានសំពត់ ក៏ស មានគ្រឿង​អលង្ការ ក៏ស។ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន វេលានោះ ទេវតាទាំងនោះ ១ អង្គច្រៀង ១ អង្គរាំ ១ អង្គទះដៃ។ ប្រៀបដូច​តូរ្យតន្ត្រី ប្រកបដោយអង្គ​៥ ដែល​គេរៀប​ចំល្អហើយ បុគ្គល​ឈ្លាសវៃ បាន​ប្រគំ​ដោយ​ប្រពៃ បានដេញដំ​ដោយប្រពៃ មានសំឡេង​ពីរោះផង គួរត្រេកអរ​ផង គួរ​ប្រាថ្នា​ផង គួរ​ស្រឡាញ់​ផង គួរ​រីករាយផង យ៉ាងណាមិញ សំឡេង​គ្រឿងអលង្ការ របស់​ពួកទេវតា​ទាំងនោះ ក៏ពីរោះផង គួរត្រេកអរផង គួរប្រាថ្នាផង គួរស្រឡាញ់ផង គួររីករាយផង ក៏យ៉ាងនោះដែរ។ បពិត្រ​ព្រះអង្គដ៏ចំរើន ឯខ្ញុំព្រះអង្គ ក៏​ដាក់ចុះ​នូវ​ឥន្រ្ទិយ​ទាំងឡាយ គឺ​ធ្វើព្រងើយ។ បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចំរើន វេលានោះ ទេវតាទាំងនោះ គិតគ្នាថា ព្រះអនុរុទ្ធ​ជាម្ចាស់ មិនត្រេកអរ​ហើយ ក៏បាត់​ក្នុងទីនោះទៅ បពិត្រ​ព្រះអង្គ​ដ៏ចំរើន ចុះ​មាតុគ្រាម ប្រកប​ដោយធម៌​ប៉ុន្មានយ៉ាង លុះបែកធ្លាយ​រាងកាយ ស្លាប់ទៅ បានទៅកើត​ជាមួយនឹង​ពួកទេវតាឈ្មោះ មនាបកាយិកា។ ព្រះអង្គ​ត្រាស់ថា ម្នាលអនុរុទ្ធ មាតុគ្រាម​ប្រកប​ដោយធម៌ ៨ ប្រការ លុះបែកធ្លាយ​រាងកាយ ស្លាប់ទៅ រមែង​ទៅកើត​ជាមួយ​នឹង​ពួកទេវតា​ឈ្មោះ មនាបកាយិកា។ ប្រកប​ដោយធម៌ ៨ ប្រការ តើដូចម្ដេចខ្លះ។ ម្នាល​អនុរុទ្ធ មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ ដែលមាតាបិតា​ប្រាថ្នា​សេចក្ដីចំរើន ស្វែង​រក​ប្រយោជន៍ ជាអ្នក​អនុគ្រោះ អាស្រ័យ​នូវសេចក្ដី​អនុគ្រោះ បានរៀបចំ​ឲ្យដល់​ស្វាមី​ណាហើយ ជាស្រី​ក្រោកមុន ដេកក្រោយ ទទួលស្ដាប់​កិច្ចការអ្វីៗ ប្រព្រឹត្ត​នូវអំពើ​ជាទីគាប់ចិត្ត ពោលពាក្យ​ជាទី​ស្រឡាញ់ ចំពោះ​ស្វាមីនោះ ១ ពួកជនណា​ជាទីគោរព​របស់​ស្វាមី ទោះមាតាក្ដី បិតា​ក្ដី សមណ​ព្រាហ្មណ៍ក្ដី មាតុគ្រាម តែងធ្វើសក្ការៈ គោរព រាប់អាន បូជា​ចំពោះជន​ទាំងនោះ​ផង តែងបូជា​ពួកជន ដែលទើប​មកដល់​ថ្មី ដោយ​អាសនៈ និង​ទឹកផង ១ ការងារ​ទាំងឡាយ​ណា ជាបន្ទុក​របស់ស្វាមី ទោះជា​រោមសត្វ​ក្ដី កប្បាស​ក្ដី ជាស្រី​ប៉ិនប្រសប់​ក្នុងការងារ​ទាំងនោះ មិនខ្ជិល​ច្រអូស ប្រកបដោយ​ការពិចារណា​ដោយ​ឧបាយក្នុង​កិច្ចទាំងនោះ​ថា គួរធ្វើ គួរចាត់ចែង ១ ពួកជនណា​នៅខាងក្នុង​ ជា​បន្ទុក​របស់​ស្វាមី ទោះជាខ្ញុំក្ដី ជាអ្នក​បម្រើក្ដី ជាកម្មករ​ក្ដី មាតុគ្រាម តែងដឹង​នូវអំពើដែល​ជនទាំង​នោះធ្វើថា ធ្វើ ដឹងនូវអំពើ​ដែលជន​ទាំងនោះមិនបានធ្វើ ថាមិនបាន​ធ្វើ ដឹងនូវ​កំឡាំង​តិច និង​កំឡាំងច្រើន​របស់​អ្នកឈឺ ទាំងចេះ​ចាត់ចែង នូវខាទនីយ​ភោជនីយាហារ តាម​ចំណែក​ដែលគួរ​ដល់ជន​ជាខាងក្នុង​បន្ទុក​នោះ ១ ស្វាមី​បាន​នាំមក នូវទ្រព្យណាក្ដី ស្រូវ​ណាក្ដី ប្រាក់ណាក្ដី មាសណាក្ដី មាតុគ្រាមនោះ តែងសម្រេច​ដោយការរក្សា គ្រប់គ្រង​នូវទ្រព្យ​ជាដើមនោះ និងជាអ្នក​មិនលេង មិនលួច មិនខិលខូច មិនធ្វើសម្បតិ្ត​ទាំងនោះ ឲ្យ​វិនាស ១ ជាឧបាសិកា​ដល់នូវព្រះពុទ្ធ​ជាទីពឹង ដល់នូវព្រះធម៌​ជាទីពឹង ដល់នូវ​ព្រះសង្ឃ​ជាទីពឹង ១ ជាស្រ្ដី​មានសីល វៀរចាក​បាណាតិបាត វៀរចាក​អទិន្នាទាន វៀរចាក​កាមេសុមិច្ឆាចារ វៀរចាក​មុសាវាទ វៀរចាក​ការផឹកទឹកស្រវឹង គឺសុរា និងមេរ័យ ដែលជា​ទីតាំង​នៃសេចក្ដី​ប្រមាទ ១ ជាស្រ្ដី​មាន​ចាគៈ មានចិត្តប្រាសចាក​មន្ទិល គឺ​សេចក្ដី​កំណាញ់ នៅ​គ្រប់គ្រងផ្ទះ មានទាន​បរិច្ចាគ ស្រឡះហើយ មានដៃ​លាងហើយ ត្រេកអរ​ក្នុងការ​លះបង់ គួរដល់​ពួកស្មូម ត្រេកអរក្នុង​ការចែក​រលែក​នូវទាន ១​។ ម្នាល​អនុរុទ្ធ មាតុគ្រាម ប្រកប​ដោយ​ធម៌ទាំង ៨ នេះឯង លុះបែក​ធ្លាយ​រាងកាយ ស្លាប់ទៅ តែងទៅកើត​ជាមួយនឹង​ពួកទេវតា​ឈ្មោះ មនាបកាយិកា។

មាតុគ្រាមណា មានព្យាយាម ខ្វល់ខ្វាយចិញ្ចឹមស្វាមីនោះ​សព្វ​កាលជានិច្ច មិន​មើល​ងាយបុរស​ជាស្វាមី ដែលនាំ​មកនូវ​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​គ្រប់យ៉ាង​នោះ ជាស្រ្ដី​ល្អ មិនធ្វើស្វាមី​ឲ្យក្តៅក្រហាយ ដោយ​ពាក្យ​ច្រណែន ជាស្រ្តី​មានបញ្ញា តែង​បូជាស្វាមី​ និង​បុគ្គល​ដែលជាទី​គោរព​ទាំងអស់ ជាស្រ្ដី​មានសេចក្ដី​ខ្នះខ្នែង មិនខ្ជិល​ច្រអូស សង្រ្គោះ​ជនជា​បរិសទ្យ តែង​ប្រព្រឹត្ត​នូវអំពើ​ជាទីគាប់ចិត្ត​នៃស្វាមី ថែទាំ​សម្បតិ្ត​ដែលស្វាមី​រកបាន​មក នារីណា ជាស្ត្រីលុះ​ក្នុង​អំណាច​សេចក្តី​ប្រាថ្នា​របស់​ស្វាមី ហើយប្រព្រឹត្ត​យ៉ាងនេះ នារីនោះ រមែង​ទៅកើតក្នុង​ពួក​ទេវតា ឈ្មោះ មនាបកាយិកា។

ទុតិយវិសាខាសូត្រ ទី៧

(៧. ទុតិយវិសាខាសុត្តំ)

[៤៧] សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅក្នុង​មិគារមាតុប្រាសាទ ក្នុង​វត្តបុព្វារាម ជិតក្រុង​សាវតី្ថ។ គ្រានោះ នាង​វិសាខាមិគារមាតា។បេ។ អង្គុយ​ក្នុង​ទីសមគួរ​។ លុះ​នាងវិសាខាមិគារមាតា អង្គុយ​ក្នុងទី​សម​គួរហើយ​ ព្រះដ៏មានព្រះ​ភាគ ទ្រង់ត្រាស់​ដូច្នេះ​ថា ម្នាលនាងវិសាខា មាតុគ្រាម​ប្រកបដោយ​ធម៌ ៨ ប្រការ លុះបែក​ធ្លាយ​រាងកាយ ស្លាប់ទៅ រមែង​ទៅកើត​ជាមួយនឹង​ពួក​ទេវតា​មនាបកាយិកា។ ប្រកប​ដោយធម៌ ៨ ប្រការ តើ​ដូចម្ដេចខ្លះ។ ម្នាលនាងវិសាខា មាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ ដែល​មាតាបិតា មានប្រាថ្នា​សេចក្ដី​ចំរើន ស្វែងរកប្រយោជន៍ ជាអ្នក​អនុគ្រោះ អាស្រ័យ​នូវសេចក្ដី​អនុគ្រោះ បានរៀបចំ​ឲ្យដល់​ស្វាមីណា​ហើយ ជាស្រី​ក្រោកមុន ដេកក្រោយ ទទួលស្ដាប់​កិច្ចការអ្វីៗ ប្រព្រឹត្តនូវ​អំពើជាទី​គាប់ចិត្ត ពោលពាក្យ​ជាទី​ស្រឡាញ់ ចំពោះ​ស្វាមីនោះ ១។បេ។ ជា​ស្ដ្រី​មានចាគៈ មានចិត្តប្រាសចាក​មន្ទិល គឺសេចក្ដី​កំណាញ់ នៅគ្រប់គ្រងផ្ទះ មាន​ទានបរិច្ចាគ​ស្រឡះហើយ មានដៃលាង​ហើយ ត្រេកអរ​ក្នុងការ​លះបង់ គួរដល់​ពួកស្មូម ត្រេកអរ​ក្នុងការ​ចែករលែក​នូវទាន ១​។ ម្នាល​នាងវិសាខា មាតុគ្រាម ប្រកបដោយ​ធម៌ ៨ ប្រការ​នេះឯង លុះបែកធ្លាយ​រាងកាយ​ស្លាប់ទៅ រមែងទៅ​កើតជា​មួយនឹង​ពួក​ទេវតាមនាបកាយិកា។

មាតុគ្រាមណា មានព្យាយាម ខ្វល់ខ្វាយ​ចិញ្ចឹមស្វាមីនោះ​សព្វកាល​ជានិច្ច មិន​មើល​ងាយ​បុរស​ជាស្វាមី ដែលនាំមក​នូវសេចក្ដី​ប្រាថ្នាគ្រប់យ៉ាងនោះ ជាស្រ្ដីល្អ មិនបាន​ធ្វើស្វាមីឲ្យ​ក្ដៅក្រហាយ ដោយពាក្យ​ច្រណែន ជាស្រ្ដី​មានបញ្ញា តែង​បូជា​ស្វាមី និងបុគ្គល​ដែលជាទី​គោរព​ទាំងអស់ ជាស្រ្ដីមាន​សេចក្ដី​ខ្នះខ្នែង មិន​ខ្ជិល​ច្រអូស សង្រ្គោះ​ជនជា​បរិសទ្យ តែងប្រព្រឹត្ត​នូវ​អំពើជាទី​គាប់ចិត្ត​នៃស្វាមី ថែទាំ​សម្បតិ្ត​ដែលស្វាមី​រកបានមក នារីណា ជាស្រ្ដី​លុះក្នុង​អំណាច​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​របស់​ស្វាមី ប្រព្រឹត្ត​យ៉ាងនេះ នារីនោះ រមែង​ទៅកើត​ក្នុងពួកទេវតា ឈ្មោះ មនាបកាយិកា។

នកុលមាតាសូត្រ ទី៨

(៨. នកុលមាតាសុត្តំ)

[៤៨] សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅក្នុង​ភេសកឡាវន ជាទី​ឲ្យអភ័យ ដល់​សត្វម្រឹគ ទៀបក្រុង​សុំសុមារគិរៈ ក្នុង​ដែនភគ្គៈ។ គ្រានោះ នកុលមាតាគហបតានី (នាង​គហបតានី ឈ្មោះ​នកុលមាតា) ចូលទៅគាល់​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ លុះចូល​ទៅដល់​ហើយ។បេ។ ក៏អង្គុយនៅ។ លុះ​នកុលមាតា​គហបតានី អង្គុយ​ក្នុងទី​សមគួរហើយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់​ដូច្នេះថា ម្នាល​នកុលមាតា មាតុគ្រាម​ប្រកប​ដោយធម៌ ៨ ប្រការ លុះបែក​ធ្លាយរាងកាយ​ស្លាប់ទៅ តែងទៅកើត​ជាមួយនឹង​ពួក​ទេវតាមនាបកាយិកា។ ប្រកប​ដោយធម៌ ៨ ប្រការ តើដូចម្ដេចខ្លះ។ ម្នាល​នកុលមាតា មាតុគ្រាម​ក្នុង​លោកនេះ ដែល​មាតាបិតា​ មានប្រាថ្នាសេចក្ដី​ចំរើន ស្វែងរក​ប្រយោជន៍ ជាអ្នក​អនុគ្រោះ អាស្រ័យនូវ​សេចក្ដីអនុគ្រោះ បានរៀបចំ​ឲ្យដល់ស្វាមី​ណាហើយ ជាស្ត្រី​ក្រោក​មុន ដេកក្រោយ ទទួលស្ដាប់​កិច្ចការអ្វីៗ ប្រព្រឹត្តនូវ​អំពើជាទីគាប់​ចិត្ត ពោលពាក្យ​ជា​ទី​ស្រឡាញ់ ចំពោះស្វាមី​នោះ ១។បេ។ ជាស្ដ្រី​មានចាគៈ មានចិត្ត​ប្រាសចាក​មន្ទិល គឺសេចក្ដី​កំណាញ់ នៅគ្រប់គ្រង​ផ្ទះ មានទាន​បរិច្ចាគ​ស្រឡះហើយ មានដៃលាង​ហើយ ត្រេកអរ​ក្នុងការ​លះបង់ គួរដល់​ពួកស្មូម ត្រេកអរ​ក្នុងការចែក​រលែក​នូវទាន ១​។ ម្នាល​នកុលមាតា មាតុគ្រាម ប្រកបដោយ​ធម៌ ៨ ប្រការ​នេះឯង លុះបែក​ធ្លាយរាងកាយ ស្លាប់ទៅ តែងទៅកើត​ជាមួយនឹង​ពួកទេវតាមនាបកាយិកា។

មាតុគ្រាមណា មានព្យាយាម ខ្វល់ខ្វាយចិញ្ចឹម​ស្វាមីនោះ​សព្វកាល​ជានិច្ច មិនមើលងាយ​បុរស​ជាស្វាមី ដែលនាំមកនូវ​សេចក្ដីប្រាថ្នា​គ្រប់​យ៉ាងនោះ ជា​ស្រ្ដីល្អ មិនបាន​ធ្វើស្វាមី​ឲ្យក្ដៅក្រហាយ ដោយពាក្យ​ច្រណែន ជាស្រ្ដី​​មានបញ្ញា តែង​បូជាស្វាមី និងបុគ្គល​ដែលជា​ទីគោរព​ទាំងអស់ ជាស្រ្ដីមាន​សេចក្ដីខ្នះខ្នែង មិន​ខ្ជិលច្រអូស សង្រ្គោះជនជា​បរិសទ្យ ប្រព្រឹត្ត​នូវអំពើ​ជាទីគាប់​ចិត្តនៃស្វាមី ថែទាំ​សម្បតិ្ត ដែលស្វាមី​រកបាន​មក នារីណា ជាស្រ្ដី​លុះក្នុង​អំណាច​សេចក្ដី​ប្រាថ្នា​របស់ស្វាមី ប្រព្រឹត្ត​យ៉ាងនេះ នារីនោះ រមែងទៅ​កើតក្នុង​ពួកទេវតា ឈ្មោះ មនាបកាយិកា។

បឋមឥធលោកិកសូត្រ ទី៩

(៩. បឋមឥធលោកិកសុត្តំ)

[៤៩] សម័យមួយ ព្រះដ៏មានព្រះភាគ កាលគង់នៅ​ក្នុង​វត្តបុព្វារាម ជា​ប្រាសាទ របស់​មិគារមាតា ជិត​ក្រុងសាវត្ថី។ គ្រានោះ នាងវិសាខា​មិគារមាតា ចូលទៅគាល់​ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ លុះ​ចូលទៅ​ដល់ហើយ។បេ។ ក៏អង្គុយ​នៅ។ លុះនាង​វិសាខា​មិគារមាតា អង្គុយក្នុង​ទីសមគួរ​ហើយ ព្រះដ៏មាន​ព្រះភាគ ទ្រង់ត្រាស់​ដូច្នេះថា ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម​ប្រកប​ដោយធម៌ ៤ ប្រការ ឈ្មោះថា​ប្រតិបត្តិ ដើម្បី​ឈ្នះ​នូវ​លោកនេះ លោកនេះ​ក៏ឈ្មោះថា មាតុគ្រាមនោះ ប្រារព្ធហើយ។ ប្រកប​ដោយធម៌ ៤ ប្រការ តើ​ដូចម្ដេច​ខ្លះ។ ម្នាលវិសាខា មាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ ជាស្រ្ដី​ចេះចាត់​ចែង​ការងារ ដោយ​ប្រពៃ ១ ចេះសង្រ្គោះពួក​ជនជា​បរិសទ្យ ១ ចេះ​ប្រព្រឹត្ត​នូវអំពើជា​ទីគាប់ចិត្ត​របស់​ស្វាមី ១ ចេះថែទាំ​សម្បតិ្ត​ដែលស្វាមី​រក​បានមក ១។ ម្នាលវិសាខា ចុះមាតុគ្រាម ជាស្រ្ដី​ចេះ​ចាត់​ចែង​ការងារ ដោយប្រពៃ តើ​ដូចម្ដេច។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ ការទាំងឡាយណា ជាបន្ទុក​របស់ស្វាមី ទោះរោមសត្វក្តី កប្បាសក្តី ជាស្រ្ដីឆ្លៀវឆ្លាស មិន​ខ្ជិល​ច្រអូស ក្នុងការងារ​ទាំងនោះ ប្រកប​ដោយ​ការពិចារណា ដោយ​ឧបាយ​ក្នុង​ការងារ​នោះ​ថា គួរធ្វើ គួរ​ចាត់ចែង។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ជាស្រ្ដី​ចេះចាត់ចែង​ការងារ ដោយ​ប្រពៃ យ៉ាង​នេះឯង។ ម្នាល​វិសាខា ចុះមាតុគ្រាម ជាស្រ្ដីចេះ​សង្គ្រោះ​ពួកជន​ជាបរិសទ្យ តើ​ដូចម្ដេច។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ ពួកជនណា ជាខាងក្នុង ជាបន្ទុក​របស់​ស្វាមី ទោះខ្ញុំក្ដី អ្នកបំរើក្ដី កម្មករក្ដី តែងដឹងនូវ​អំពើ​ដែលជន​ទាំងនោះ​ធ្វើ ថាធ្វើ ដឹងនូវ​អំពើ​ដែល​ជន​ទាំងនោះ​មិនបានធ្វើ ថា​មិនបាន​ធ្វើ ដឹងនូវ​កំឡាំង​តិច និង​កំឡាំង​ច្រើន​នៃពួក​ជនអ្នកឈឺ ចេះចាត់ចែង​ខាទនីយ​ភោជនីយាហារ តាម​ចំណែក​ដែលគួរ ដល់​ពួកជន​ខាងក្នុង​បន្ទុក​នោះ។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ជាស្រ្ដីចេះ​សង្គ្រោះពួក​ជន​ជាបរិសទ្យ យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាល​វិសាខា ចុះមាតុគ្រាម ចេះ​ប្រព្រឹត្ត​នូវអំពើ​ជាទីគាប់​ចិត្ត​នៃស្វាមី តើដូចម្ដេច។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ អំពើណា មិនជាទី​គាប់ចិត្ត​របស់​ស្វាមី បើទុកជា​មានហេតុ​ដល់ជីវិត ក៏មិន​ប្រព្រឹត្ត​កន្លង​នូវអំពើនោះ។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ចេះប្រព្រឹត្ត​អំពើ ជាទីគាប់​ចិត្តនៃ​ស្វាមី យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាល​វិសាខា ចុះ​មាតុគ្រាម ចេះថែទាំ​សម្បត្តិ ដែលស្វាមី​រកបាន​មក តើ​ដូចម្ដេច។ ម្នាល​វិសាខា ទ្រព្យ​ណា​ក្ដី ស្រូវណាក្ដី ប្រាក់ណាក្ដី មាស​ណាក្ដី ដែលស្វាមី​រកបានមក មាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ តែងសម្រេច​ដោយ​ការរក្សា គ្រប់គ្រងនូវ​ទ្រព្យ​ជាដើមនោះ ទាំងជា​ស្រ្ដីអ្នក​មិនលេង មិន​លួច មិនខិលខូច មិនធ្វើ​សម្បត្តិ​ទាំង​នោះ ឲ្យវិនាស។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ចេះថែ​ទាំសម្បត្តិ ដែលស្វាមីរក​បានមក យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ប្រកប​ដោយ​ធម៌ ៤ ប្រការ​នេះឯង ឈ្មោះថា​ប្រតិបត្តិ ដើម្បី​ឈ្នះនូវ​លោកនេះ លោកនេះ ក៏ឈ្មោះថា​ មាតុគ្រាមនោះ បាន​ប្រារព្ធ​ហើយ។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ប្រកបដោយ​ធម៌ ៤ ប្រការ ឈ្មោះថា​ប្រតិបត្តិ ដើម្បីឈ្នះ​នូវលោក​ខាងមុខ លោកខាងមុខ ក៏ឈ្មោះថា មាតុគ្រាម​នោះ បាន​ប្រារព្ធ​ហើយ។ ប្រកប​ដោយធម៌ ៤ ប្រការ តើ​ដូចម្ដេច​ខ្លះ។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ បរិបូណ៌​ដោយ​សទ្ធា ១ បរិបូណ៌ដោយ​សីល ១ បរិបូណ៌ដោយចាគៈ ១ បរិបូណ៌​ដោយ​បញ្ញា ១។ ម្នាល​វិសាខា ចុះ​មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយ​សទ្ធា តើដូចម្ដេច។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ ជាស្រ្ដី​មានសទ្ធា ជឿ​ការត្រាស់​ដឹង​របស់ព្រះតថាគត​ថា ព្រះដ៏មានព្រះភាគ​អង្គនោះ ជា​អរហន្ដ​សម្មាសម្ពុទ្ធ ទ្រង់​បរិបូណ៌​ដោយវិជ្ជា និងចរណៈ ជាព្រះសុគត ជ្រាបច្បាស់​នូវ​ត្រៃលោក ទ្រង់​ប្រសើរ​បំផុត ទ្រង់​ទូន្មាន​នូវបុរស ដែលគួរ​ទូន្មាន​បាន ជាសាស្ដា​នៃទេវតា និងមនុស្ស​ទាំងឡាយ ទ្រង់ត្រាស់ដឹង​នូវអរិយសច្ច ៤ ទ្រង់ខ្ជាក់ចោល​នូវត្រៃភព គឺលែង​វិល​ត្រឡប់មក​កើតទៀត​ហើយ។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយសទ្ធា យ៉ាង​នេះឯង។ ម្នាល​វិសាខា ចុះមាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយសីល តើដូចម្តេច។ ម្នាលវិសាខា មាតុគ្រាម ក្នុង​លោក​នេះ ជាស្រ្ដី​វៀរចាក​បាណាតិបាត។បេ។ វៀរចាក​ហេតុជាទីតាំង​នៃ​សេចក្ដី​ប្រមាទ គឺ​ផឹកនូវទឹក​ស្រវឹង គឺ​សុរា និងមេរ័យ។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយសីល យ៉ាង​នេះឯង។ ម្នាល​វិសាខា ចុះមាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយចាគៈ តើដូចម្តេច។ ម្នាលវិសាខា មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ មានចិត្ត​ប្រាសចាក​មន្ទិល គឺ​សេចក្ដី​កំណាញ់ នៅគ្រប់​គ្រងផ្ទះ មានទាន​បរិច្ចាគ​រួចស្រឡះ​ហើយ មានដៃ​លាងហើយ ត្រេកអរ​ក្នុង​ការ​លះបង់ គួរដល់​ពួកស្មូម ត្រេកអរ​ក្នុងការចែក​រលែក​នូវទាន។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយ​ចាគៈ យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយបញ្ញា តើ​ដូចម្ដេច។ ម្នាល​វិសាខា ចុះមាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ ជាស្រ្ដី​មានបញ្ញា ប្រកប​ដោយ​បញ្ញា ជា​ដំណើរ​ទៅកាន់​សេចក្ដី​ចំរើន និង​សេចក្ដីវិនាស ជា​បញ្ញា​ដ៏ប្រសើរ​មុះមុត ដល់នូវការ​អស់ទៅ​នៃទុក្ខ​ដោយប្រពៃ។ ម្នាលវិសាខា មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយ​បញ្ញា យ៉ាង​នេះឯង។ ម្នាល​វិសាខា មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយធម៌ ៤ ប្រការនេះ ឈ្មោះថា ប្រតិបត្តិ ដើម្បីឈ្នះ​នូវលោក​ខាងមុខ លោក​ខាងមុខ ក៏ឈ្មោះថា មាតុគ្រាមនោះ បាន​ប្រារព្ធ​ហើយ។

មាតុគ្រាមចាត់ចែងការងារដោយប្រពៃ ១ សង្រ្គោះ​ពួកជន​ជាបរិសទ្យ ១ ប្រព្រឹត្ត​នូវអំពើ​ជាទី​គាប់ចិត្ត​នៃស្វាមី ១ ថែទាំ​សម្បតិ្ត​ដែលស្វាមី​រក​បានមក ១ បរិបូណ៌​ដោយ​សទ្ធា ១ សីល ១ ដឹងនូវ​ពាក្យពោល ១ ប្រាសចាក​សេចក្ដី​កំណាញ់ ១ ជម្រះ​ផ្លូវជាទី​ទៅកាន់​បរលោក ឲ្យស្អាត​ជានិច្ច ១ ធម៌ទាំង ៨ នេះ មាន​ដល់​នារី​ណា អ្នក​ប្រាជ្ញ​ពោលថា នារីនោះមានសីល ឋិតនៅ​ក្នុងធម៌ ពោលនូវ​ពាក្យពិត ជា​ឧបាសិកា ដែល​បរិបូណ៌​ដោយអាការ ១៦1) ប្រកប​ដោយអង្គទាំង ៨ ប្រការ មានសីល​បែបនោះ រមែងទៅកើត​ក្នុង​ទេវលោក ឈ្មោះមនាបកាយិកា។

ទុតិយឥធលោកិកសូត្រ ទី១០

(១០. ទុតិយឥធលោកិកសុត្តំ)

[៥០] ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ មាតុគ្រាមប្រកបដោយធម៌ ៤ ប្រការ ឈ្មោះថា​​ប្រតិបត្តិ ដើម្បី​ឈ្នះនូវ​លោកនេះ លោកនេះ ក៏ឈ្មោះថា​មាតុគ្រាម​នោះ បានប្រារព្ធ​ហើយ។ ប្រកប​ដោយ​ធម៌ ៤ ប្រការ តើដូច​ម្ដេចខ្លះ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ ជាស្រ្ដីចេះចាត់​ចែងការងារ​ដោយប្រពៃ ១ ចេះសង្រ្គោះ​ពួកជនជា​បរិសទ្យ ១ ចេះប្រព្រឹត្ត​នូវអំពើ​ជាទីគាប់​ចិត្តនៃស្វាមី ១ ​ចេះថែទាំ​សម្បត្តិ​ដែលស្វាមី​រកបានមក ១។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ ចុះមាតុគ្រាម ជាស្រ្ដីចេះចាត់​ចែង​ការងារ​ដោយប្រពៃ តើដូចម្ដេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ មាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ ការងារ​ទាំងឡាយ​ណា ជាបន្ទុក​របស់​ស្វាមី។បេ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ជាស្រ្ដី​ចេះចាត់ចែង​ការងារ​ដោយប្រពៃ យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ចុះមាតុគ្រាម ចេះសង្រ្គោះ​ពួកជន​ជាបរិសទ្យ តើដូចម្ដេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ ពួកជនណា​ជាខាងក្នុង ជាបន្ទុក​របស់​ស្វាមី។បេ។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ចេះសង្គ្រោះ​ពួកជន​ជាបរិសទ្យ យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ចុះមាតុគ្រាម ចេះប្រព្រឹត្តអំពើ​ជាទីគាប់​ចិត្តរបស់ស្វាមី តើ​ដូចម្ដេច។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ អំពើណា​ដែលមិនជាទី​គាប់​ចិត្តនៃស្វាមី បើទុក​ជាមាន​ហេតុដល់​ជីវិត ក៏មិនប្រព្រឹត្ត​កន្លង​នូវអំពើនោះ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម​ប្រព្រឹត្ត​អំពើជាទី​គាប់ចិត្ត​នៃស្វាមី យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ចុះមាតុគ្រាម ចេះថែ​ទាំសម្បតិ្ត ដែល​ស្វាមី​រកបានមក តើដូចម្ដេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ ស្វាមី​នាំមក​នូវទ្រព្យណា។បេ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ចេះថែទាំ​សម្បតិ្ត ដែលស្វាមីរក​បានមក យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម​ប្រកប​ដោយ​ធម៌ ៤ ប្រការ​នេះឯង ឈ្មោះថា​ប្រតិបត្តិ ដើម្បី​ឈ្នះលោកនេះ លោកនេះ ក៏ឈ្មោះថា មាតុគ្រាម​នោះ បាន​ប្រារព្ធ​ហើយ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ប្រកប​ដោយធម៌ ៤ ប្រការ ឈ្មោះថា​ប្រតិបត្តិ ដើម្បី​ឈ្នះ​លោក​ខាងមុខ លោកខាងមុខ ក៏ឈ្មោះថា​មាតុគ្រាមនោះ បានប្រារព្ធ​ហើយ។ ប្រកប​ដោយធម៌ ៤ ប្រការ តើ​ដូចម្ដេច។ ម្នាល​ភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ បរិបូណ៌​ដោយសទ្ធា ១ បរិបូណ៌​ដោយ​សីល ១ បរិបូណ៌​ដោយចាគៈ ១ បរិបូណ៌​ដោយបញ្ញា ១។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ចុះ​មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយសទ្ធា តើ​ដូចម្ដេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម​ក្នុង​លោកនេះ មាន​សទ្ធា។បេ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយ​សទ្ធា យ៉ាង​នេះ​ឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ចុះមាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយសីល តើដូច​ម្ដេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ វៀរចាក​បាណាតិបាត។បេ។ វៀរចាក​ហេតុជាទីតាំង​នៃ​សេចក្ដី​ប្រមាទ គឺផឹកនូវទឹក​ស្រវឹង គឺសុរា និង​មេរ័យ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយសីល យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ចុះមាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយ​ចាគៈ តើដូចម្ដេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ក្នុងលោកនេះ មានចិត្ត​ប្រាសចាក​មន្ទិល គឺសេចក្ដី​កំណាញ់ នៅគ្រប់គ្រងផ្ទះ។បេ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយ​ចាគៈ យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ ចុះ​មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយ​បញ្ញា តើ​ដូចម្ដេច។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ក្នុង​លោកនេះ ជាស្រ្ដីមាន​បញ្ញា។បេ។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំង​ឡាយ មាតុគ្រាម បរិបូណ៌​ដោយបញ្ញា យ៉ាងនេះឯង។ ម្នាលភិក្ខុ​ទាំងឡាយ មាតុគ្រាម ប្រកប​ដោយធម៌ ៤ ​ប្រការ​នេះឯង ឈ្មោះថា​ប្រតិបត្តិ ដើម្បីឈ្នះ​លោក​ខាងមុខ លោក​ខាងមុខ ក៏ឈ្មោះថា មាតុគ្រាម​នោះ បានប្រារព្ធ​ហើយ។

មាតុគ្រាមចាត់ចែងការងារដោយប្រពៃ ១ សង្រ្គោះ​ពួកជន​ជាបរិសទ្យ ១ ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ជាទីគាប់ចិត្ត​នៃស្វាមី ១ ថែទាំសម្បតិ្ត​ដែលស្វាមី​រក​បានមក ១ បរិបូណ៌​ដោយ​សទ្ធា ១ សីល ១ ដឹងនូវ​ពាក្យពោល ១ ប្រាសចាក​សេចក្ដី​កំណាញ់ ជម្រះ​ផ្លូវ​ជាទី​ទៅកាន់​បរលោក​ឲ្យស្អាត​ជានិច្ច ១ ធម៌ទាំង ៨ នេះ មានដល់​នារីណា អ្នក​ប្រាជ្ញ​ពោលថា នារីនោះ មានសីល ឋិតនៅ​ក្នុងធម៌ ពោលនូវ​ពាក្យពិត ឧបាសិកា ដែល​បរិបូណ៌​ដោយ​អាការ ១៦ ប្រកប​ដោយអង្គ​ទាំង ៨ មានសីល​បែបនោះ រមែង​ទៅកើត​ក្នុង​ទេវលោក ឈ្មោះ​មនាបកាយិកា។

ចប់ ​ឧបោសថវគ្គ ទី៥​។

ឧទ្ទានក្នុង​ឧបោសថវគ្គនោះគឺ

និយាយអំពីការរក្សាឧបោសថ​យ៉ាងសង្ខេប ១ ពិស្តារ ១ អំពី​នាង​វិសាខា​ ១​អំពីវាសេដ្ឋ​ព្រាហ្មណ៍ ១ ជាគំរប់ ៥ និងនាង​ពោជ្ឈា អំពី​ព្រះអនុរុទ្ធ ១ អំពី​នាង​វិសាខា​ ១ អំពី​នកុលមាតា ១ អំពី​ការឈ្នះលោកនេះ មានពីរលើក។

ចប់ បណ្ណាសក។

 

លេខយោង

1)
អាការ ១៦ នោះ សំដៅយក​ បបួល​អ្នកដទៃ ៨ ចូល​មកទៀតផង។ អដ្ឋកថា។
km/tipitaka/sut/an/08/sut.an.08.v05.txt · ពេលកែចុងក្រោយ: 2023/04/02 02:18 និពន្ឋដោយ Johann